МИБ-ке көшу: қадам-қадаммен, мерзімдерімен
Тәртіп 40 пәтерлі үй үшін де, 400 пәтерлі үй үшін де бірдей. Ол әдетте тіркеуде емес, одан ертерек — аудандар тізілімінде және хабарлама мерзімінде бұзылады.
- 5 күн — хабарлама
- 51 % — шешім
- 15 жұмыс күні — шоттар
2025 жылғы 17 қыркүйектен бастап үйді басқару нысаны екеу ғана қалды: мүлік иелерінің бірлестігі (МИБ) және тікелей бірлескен басқару (ТББ). ТББ үй-жайы 36-дан аспайтын үйлерге қолжетімді, қалғандарына МИБ қалады. Жай серіктестік жойылды. ПИК пен басқарушы компаниялар енді басқару нысаны емес: бұл — үй шарт бойынша жалдайтын басқару субъектілері.
| Басқару нысаны | 17.09.2025 кейін онымен не болды |
|---|---|
| МИБ | Қалды. Көппәтерлі үй үшін негізгі нысан |
| ТББ | Қалды. Үй-жайы 36-дан аспайтын үйлерге |
| Жай серіктестік | Жойылды |
| ПИК | Басқару нысаны емес. Үймен шарт бойынша басқару субъектісі |
| Басқарушы компания | Басқару нысаны емес. Үймен шарт бойынша басқару субъектісі |
1-қадам. Бастама және аудандар тізілімі
Жиналысты қолданыстағы меншік иелерінің жиналысы, үй кеңесі немесе меншік иелерінің кемінде 10 %-ынан құралған бастамашыл топ шақырады. Күнді жарияламас бұрын үй-жайлардың ауданымен қоса тізілімін жинаңыз. Дауыс пәтер санымен емес, аудан үлесімен саналады, ал бұл тізімсіз 51 % жинау үшін кімді шақыру керегін білмейсіз.
Бірден метрмен санаңыз. Егер үй үй-жайларының жалпы ауданы 8 400 м² болса, 51 % — 4 284 м². Ары қарай мәселе тек сол метрлердің кімдікі екенінде.
Тізілімге пәтерлер ғана кірмейді. Тұрғын емес үй-жайлар, паркингтер мен қоймалар — бұл да аудан және бұл да дауыс. Дауысты меншік иесі береді; жалдаушы дауыс бермейді.
2-қадам. 5 күн бұрын хабарлама
Меншік иелеріне жиналысқа дейін кемінде 5 күн бұрын хабарланады — бұрын бұған 10 күн берілетін. Хабарлауға SMS пен электрондық пошта жарайды: бұл — заңды тәсіл, «ауызша айттық» емес.
Хабарламалардың жіберілгенін растайтын деректерді хаттамамен бірге сақтаңыз. Шешімдерге көбіне мәні бойынша емес, рәсім бойынша дау айтылады: мерзімі олай емес, бәріне жіберілмеген, растайтын ештеңе жоқ.
3-қадам. Үш форматтағы жиналыс
Жиналыс күндізгі, сырттай және онлайн бір мезгілде өткізіледі, ал үш форматтың нәтижесі бір есепке қосылады. Шешім аудан үлесі бойынша саналған 51 % дауыспен қабылданады. Жеке кіреберіске қатысты мәселелер бойынша кіреберістер бөлінісінде бөлек шешім қабылдауға жол беріледі.
Күндізгі
Аулада немесе үй үй-жайында өтетін жиналыс. Қатысушыларды үй-жайлар мен аудандар бойынша тіркеу.
Сырттай
Үй-жайлар бойынша бюллетеньдер: меншік иесі дауысын жиналыстан тыс береді.
Онлайн
Электрондық нысанда дауыс беру, дауысты үй-жай иесі беріп жатқанын растаумен.
Бір есеп және бір хаттама
Үш форматтың нәтижесі қосылады. Аудан үлесі бойынша 51 % дауыс жиналса, шешім қабылданды.
Үш формат — үшеуінің бірін таңдау емес. Біреуі аулаға келді, біреуі үйде бюллетень толтырды, біреуі онлайн дауыс берді. Есепке сома кіреді.
4-қадам. Хаттама
Жиналыс хаттамасы ресми құжатқа теңестірілген, ал оны қолдан жасау қылмыстық жауаптылыққа әкеледі. Осыдан практикалық талап туады: есеп қайта жаңғыртылатын болуы керек. Хаттамадан және оның қосымшаларынан кім, қандай ауданмен, қай форматта және қашан дауыс бергені көрініп тұруы тиіс.
5-қадам. Заңды тұлғаны тіркеу
МИБ заңды тұлға ретінде тіркеледі және үлгілік жарғы негізінде әрекет етеді: МИБ пен ПИК-тің үлгілік жарғылары 2025 жылғы 6 қазанда бекітілген, өз мәтініңізді нөлден жазудың қажеті жоқ. Басқару субъектісі туралы мәліметтер тұрғын үй инспекциясы жүргізетін бірыңғай электрондық тізілімге түседі.
6-қадам. 15 жұмыс күні ішінде екі шот
Тіркеуден кейін төрағада екі шот ашуға 15 жұмыс күні бар. Одан әрі үй ақшасы 30/70 ережесі бойынша өмір сүреді: басқаруға 30 %-дан аспайды, ортақ мүлікті ұстауға 70 %-дан аспайды. Төраға 3 жылға сайланады.
7-қадам. Құжаттарды қабылдау
Соңғы қадам — үйді сізге дейін жүргізген тараптан құжаттарды қабылдау: ПИК-тен немесе үй жаңа болса, құрылыс салушыдан. Үйге берілмеген құжаттар үшін құрылыс салушыға 400 АЕК-ке дейін айыппұл салынады — АЕК 4 325 ₸ болғанда бұл 1 730 000 ₸.
Көшуді көбіне не бұзады
- Аудандар тізілімі құжат бойынша емес, жадынан жиналған — үлестер қате саналған.
- Хабарлама бес күннің орнына үш күн бұрын кетті немесе бәріне жетпеді.
- Ауданды емес, пәтерді санап, «бас санымен» көпшілік болғанда шешім жарияланды.
- Хаттамада қорытынды бар, бірақ ол қалай шыққаны көрінбейді.
- Шоттар 15 жұмыс күнінде ашылмады — бұл төрағаға жеке салынатын айыппұл.
Мерзімдер бір бетте
| Мерзім | Не болуы тиіс |
|---|---|
| 5 күн | Жиналыс күніне дейін меншік иелерін хабардар ету |
| 51 % | Шешім қабылданатын аудан бойынша дауыс үлесі |
| 15 жұмыс күні | МИБ тіркелгеннен кейін екі шот ашу |
| 3 жыл | Төраға өкілеттігінің мерзімі |
| 20-на дейін | Ай сайынғы есеп |
| 1 сәуірге дейін | Жылдық есеп |
Бұл — түсіндірме, заңгерлік қорытынды емес. Біз «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 2025 жылғы 17 қыркүйектен кейінгі редакциясындағы нормаларды қалай тұжырымдалса, солай сипаттаймыз. Даулы жағдайларды заңгермен және тұрғын үй инспекциясымен шешіңіз.