Жертөле мен қабатта заттарды талапқа сай сақтау

Лифт жанындағы балалар арбасы, тамбурдағы шкаф және жертөледегі бояу құтылары инспектор нұсқама бергенге немесе түтін баспалдақ жолын кескенге дейін тұрмыстық дау сияқты көрінеді. Жертөле мен қабатта заттарды тек үй-жайдың мақсаты, ғимарат жобасы және өрт қауіпсіздігі қағидалары рұқсат еткен жерде сақтауға болады. Көршілердің келісімі өртке қарсы тыйымды жоймайды, ал МИБ төрағасының бұйрығы бөтен затты қоқысқа айналдырмайды.

Үйді басқаратын адам қауіпті орынды босатып, бөтен мүлікті иемденіп кетпеуі керек. Бұл үшін үй чатындағы қоқан-лоқы емес, түсінікті рәсім қажет: үй-жайдың мәртебесін анықтау, заттарды тіркеу, иесін табу, қисынды мерзім беру, мүлікті жауапты сақтауға көшіру және шынымен тастауға болатын затты бөлек рәсімдеу. Мен Қазақстандағы тәртіпті талдаймын, өйткені ресейлік жадынамалар мен бұрынғы ПИК әдеттері мұнда қолданыстағы нормалардың орнына жиі жүріп кетеді.

Баспалдақ алаңында зат сақтауға болмайды

Баспалдақ торы, алаңы және қабат дәлізі қолдан жасалған қоймалардан, жиһаз бен заттардан бос тұруы керек. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2022 жылғы 21 ақпандағы № 55 бұйрығымен бекітілген Өрт қауіпсіздігі қағидаларының 24-тармағы баспалдақ торларында, алаңдарда және дәліздерде қойма бөлмелерін жасауға тікелей тыйым салады. Сол тармақ баспалдақ астында және алаңдарда зат, жиһаз бен жанғыш материал сақтауға да жол бермейді.

Норма кең жазылған. Онда «ешкімге кедергі келтірмейтін» бір велосипедке, аяқкиім сөресіне, балалар арбасына немесе шкафқа ерекше рұқсат жоқ. Арба жанбайтын әрі шағын көрінуі мүмкін, бірақ қағида тек жанғыш материалдарды емес, заттарды да бөлек атайды. Қарсы қабырғаға дейін өтуге орын қалса да, қабырға бойындағы шкаф эвакуация жолындағы зат болып қала береді.

Бірінші және цоколь қабаттағы баспалдақ астына қатысты тар ерекшелік бар. Қағидалар орталық жылытуды басқару тораптарына, су өлшеу тораптары мен электр қалқандарына арналған үй-жайларды сол жерге орналастыруға рұқсат етеді, бірақ олар жанбайтын материалдан жасалған қалқалармен бөлінуі керек. Бұл ерекшелік инженерлік жабдыққа қатысты. Ол қасына шина, шана және тұрғындардың қораптары салынған сөре қоюға рұқсат бермейді.

Тыйымның себебі өткелдің есептік енімен шектелмейді. Заттар қараңғы мен түтінде шығып келе жатқан адамдарға кедергі жасайды, өрт сөндірушілерді бөгейді, өрт крандары мен хабарлағыштарға жолды жабады, жанғыш жүктемені арттырады. Шкафтың есігі немесе велосипед өткелге көлденең құлауы мүмкін. Кәдімгі аралау кезінде мұндай қауіп ұсақ көрінеді, ал эвакуация кезінде ол ондаған адамның бағытын өзгертеді.

Жиналыс шешімі баспалдақта зат сақтауды заңдастыра алмайды. Меншік иелері ортақ мүлікті басқарады, бірақ міндетті өрт талабын дауыс берумен жоя алмайды. Сондықтан «көпшілік қолдаса, арбаларды қалдыруға бола ма» деген сұрақ дұрыс қойылмаған. Алаңда сақтауға болмайды, затқа мұндай мақсат рұқсат етілген үй-жай табу қажет.

Жертөле ортақ қойма емес

Нақты үй-жайдың жобалық мақсаты мен өрт сипаттамалары рұқсат еткенде ғана жертөлені сақтау үшін пайдалануға болады. «Жертөле» деген сөз кез келген затқа толық тыйым салынғанын да, тұрғындардың бос бұрышты өздігінен иеленуге құқылы екенін де білдірмейді.

Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңы жертөлелерді, егер олар жеке меншіктегі пәтер, тұрғын емес үй-жай, тұрақ орны немесе қойма ретінде рәсімделмесе, кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне жатқызады. Ортақ үлестік меншік әр пәтер иесіне бірнеше шаршы метрді қоршап алуға құқық бермейді. Үлес заттай бөлінбейді, ал ортақ алаңды пайдалану тәртібін меншік иелері заңдағы рәсім бойынша айқындайды.

Өрт қағидалары бір-бірінен бөлек екі шектеу қояды. Біріншіден, жертөледе, цоколь қабатта, шатырда, техникалық қабат пен техникалық үй-жайда тез тұтанатын және жанғыш сұйықтықтарды, пиротехниканы, жанғыш газы бар баллондарды, аэрозоль тауарларын және басқа жарылыс, өрт қаупі бар немесе жанғыш заттар мен материалдарды жинауға болмайды. Бензин құтысы, еріткіш қалдығы, газ баллоны мен аэрозоль бояу салынған қорап темір есіктің ар жағында қауіпсіз болып қалмайды.

Екіншіден, жертөле мен техникалық үй-жайды жобалық құжаттамада көзделмеген мақсатта пайдалануға болмайды. Бұл талап көбіне нақты заттың материалы туралы даудан маңыздырақ. Егер үй-жай жылу пункті, электр қалқаны, байланыс торабы немесе техникалық дәліз ретінде жобаланса, онда тіпті жанбайтын тақташаны да жинауға болмайды: заттар инженерлік жүйелерді тексеру мен жөндеуді қиындатады.

Бөлек норма түтін шығаруға арналған шұңқырлы терезелері жоқ жертөле немесе цоколь үй-жайында жанғыш материалдарды, сондай-ақ жанатын ыдыстағы жанбайтын материалдарды сақтауға тыйым салады. Ортақ баспалдақ торы осы қабатпен жалғасса да сол тыйым қолданылады. Сондықтан керамикалық тақта салынған қорап картон қаптамасы мен үй-жайдың сипаттарына байланысты тыйымға түсуі мүмкін. Жобаны, қатынас жолдарын, түтін шығаруды, қаптаманы және ішіндегі затты бірге бағалау керек.

Қабырғасы құрғақ, бос орны көп жертөле бәрібір қоймаға айналмайды. Кез келген шешімнің алдында қабат жоспары, экспликация, жобалық құжаттама және өрт қауіпсіздігі маманының тексеруі қажет. ПИК немесе басқарушы компания ауысқаннан кейін құжат табылмаса, қағаздың жоқтығы рұқсат етілген мақсатты дәлелдемейді. Бұл алдымен құжаттаманы қалпына келтіру керек дегенді білдіреді.

Алдымен үй-жайдың мәртебесін тексеріңіз

Дұрыс шешім «жертөлені босатыңдар» деген жаппай хабарландырудан емес, үй-жайларды түгендеуден басталады. Бір үйде бірдей темір есіктердің артында ортақ техникалық бөлме, меншік иесінің тіркелген қоймасы және жобада көзделген ортақ арбалар бөлмесі болуы мүмкін. Олардың құқықтық тәртібі әртүрлі.

Тексеруді үй-жай карточкасымен жүргізген ыңғайлы. Онда мекенжай мен жоспардағы аймақ нөмірі, жобадағы мақсаты, тіркелген құқық туралы мәлімет, ортақ инженерлік желілер, кіру жолы, өрт жүйелері, терезе не шұңқыр, нақты пайдалану және фотосуреттер болуы керек. Есіктегі маркермен жазылған сөзге сенбеңіз: «27-пәтердің қоймасы» деген жазу құқық белгілейтін құжаттың орнына жүрмейді.

Төрт дереккөзді салыстырыңыз:

1. Техникалық паспорт пен қабат жоспары үй-жайдың шекарасы мен негізгі сипаттарын көрсетеді.
2. Жобалық және атқарушылық құжаттама мақсатын, өртке қарсы бөгеттерді, желдетуді, түтін шығаруды және шығу жолдарын түсіндіреді.
3. Тіркелген құқық туралы мәлімет жеке қойманы немесе тұрғын емес үй-жайды ортақ мүліктен ажыратады.
4. Нақты тексеру актісі ескі сызбада болмауы мүмкін қалқаларды, құлыптарды, заттар мен инженерлік желілерді көрсетеді.

Құжат пен нақты жағдайдың айырмасын тексеру хаттамасымен жабуға болмайды. Өз бетімен қойылған қалқа ұзақ пайдаланылғаны үшін заңды болып кетпейді. Жоғалған жобаның орнын бұрынғы төрағаның естелігі баспайды. Құжат көшірмелерін құрылыс салушыдан, жобалаушыдан, архивтен немесе құзыретті органнан сұратыңыз, ал өзгеріс болса жобалау ұйымын тартыңыз.

Заң қойманы көппәтерлі үйдің жобалау-сметалық құжаттамасында көзделген, пәтерден тыс орналасқан және жеке меншіктегі орын деп бөлек анықтайды. Анықтамада ортақ инженерлік жүйелер мен жеке кіру тобына қатысты талаптар да бар. Сондықтан ортақ жертөледе бормен сызылған ұяшықты тұрғынға сату құқықтық мағынада қойма жасамайды.

Арбалар бөлмесін жоба өзгеше бөлмесе, ол әдетте ортақ мүлікке жатады. Оның атауы жоба мен өрт талаптарына сай пайдалану түріне ғана рұқсат береді. Ол жерде бензинмен жүретін техниканы, жөндеу химиясын сақтауға немесе жабдықтың алдына шкаф қоюға болмайды. Басқару органы бөлмені пәтерге сыймаған барлық затқа ашпай, рұқсат етілетін заттарды, кіру мен тазалау тәртібін жазуы керек.

Хабарлама мүлікті тастауға құқық бермейді

Ортақ аймақты дәлелді әрі әділ босату үшін хабарлау керек, бірақ хабарлама бөтен затты жоюға өздігінен рұқсат бермейді. Қазақстан заңнамасында меншік иесі баспалдақ алаңына немесе ортақ жертөлеге қалдырған мүлікке қатысты «үш күннен кейін бәрі әкетіледі» деген бірыңғай мерзім жоқ.

Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі меншік құқығын мәжбүрлеп тоқтатуды қатаң шектейді. 249-бап негіздерді тізіп көрсетеді, ал кіреберісті пайдалану қағидаларын тұрмыстық деңгейде бұзу затты МИБ-ке немесе басқарушы компанияға өздігінен өткізбейді. 250-бап меншік құқығынан бас тарту үшін ерікті әрі анық ерік білдіруді талап етеді. Чаттағы үнсіздік немесе шкафтан жұлынып қалған жапсырма мұндай бас тартуды дәлелдемейді.

Осыдан тәжірибелік шекара шығады. Басқару органы бұзушылықты жоюды талап ете алады және қажет болса затты қауіпті аймақтан көшіре алады, бірақ құндылық белгісі бар немесе иесі белгілі мүлікті сатпауы, қызметкерге бермеуі не бірден полигонға жібермеуі керек. Бастапқы орналастыру заңсыз болса да, жою бөлек мүліктік дау туғызады.

Хабарлама қарапайым тілмен алты сұраққа жауап беруі керек: не табылды, қай жерде, қандай талап бұзылды, иесі не істеуі керек, қай күнге дейін және мерзім өткен соң не болады. Жауапты адамның байланысын және уақытша сақтаудан затты алуды келісу тәсілін көрсетіңіз. Фотосурет пен нақты орны жоқ «жеке заттарды алып кетіңіз» деген сөз дауға тым көп орын қалдырады.

Иесі белгілі болса, жіберілгенін дәлелдеуге болатын жеке арнаны пайдаланыңыз: берілген нөмірге хабарлама, электрондық пошта, қол қойғызып табыстау немесе белгілі мекенжайға тапсырысты хат. Жалпы хабарламаны затты бүлдірмей оның үстіне, аймақтың жанына, кіреберіске және үй қолданатын цифрлық арнаға орналастырыңыз. Жіберілгенін көрсететін скриншотты актімен бірге сақтаңыз, бірақ қажетсіз жағдайда пәтер нөмірі мен текті бүкіл үйге жарияламаңыз.

Пәтерді жалға алушы пайдаланса, байланыстары белгілі кезде оған да, меншік иесіне де хабарлаңыз. Меншік иесі кондоминиум қатысушысы болып қала береді, бірақ зат жалға алушыға тиесілі болуы мүмкін. Тек пәтер иесіне жіберілген талап кейде велосипед қойған адамға жетпейді, ал тек жалға алушыға жазу меншік иесін үйдегі бұзушылық туралы ақпаратсыз қалдырады.

Мерзім қауіпке, заттың көлеміне және көшіру тәсіліне қарай қисынды болуы керек. Эвакуация дәлізіндегі аяқкиім сөресін тек иесіне ыңғайлы болсын деп бір ай күтуге болмайды. Дереу қауіп төндірмейтін жабық жертөле бөлігіндегі архив қораптарына ұзағырақ уақыт беруге болады. Мерзімдерді ішкі регламентке бекітіп, бәріне бірдей қолданыңыз, бірақ тікелей қауіп кезінде дереу әрекет ету құқығын қалдырыңыз.

Ортақ аймақты босатуды операция ретінде рәсімдеңіз

Қауіпсіз рәсім бірізді әрекеттерден тұрады және әр әрекет тексерілетін із қалдырады. Ол тұрғындарды өрттен, ал МИБ немесе басқарушы компанияны мүлік жоғалды деген негізді айыптаудан қорғайды.

1. Екі не үш адамнан тұратын комиссия орынды қарайды, фотосуреттерді мекенжайға, қабатқа және күнге байланыстырады, заттарды сипаттайды, кедергіні немесе басқа тыйымды тіркейді.
2. Жауапты адам жабық сөмке мен қорапты аты-жөн іздеу үшін ашпай, үй-жайдың жобалық мәртебесін, үй жазбаларын және иесі туралы қолжетімді мәліметті тексереді.
3. Басқару органы белгілі иесіне жеке хабарлама жібереді және иесі анықталмаған заттарға жалпы хабарлама орналастырады.
4. Мерзім өткен соң комиссия орынды қайта суретке түсіреді, көшіру актісін жасайды және әр затқа нөмір береді.
5. Мердігер немесе қызметкерлер заттарды басқа баспалдақ алаңын, техникалық торапты не тыйым салынған жертөлені пайдаланбай, алдын ала таңдалған қауіпсіз үй-жайға апарады.

Осымен дене жұмысы бітеді, ал есеп жалғасады. Сақтау журналында нөмірді, қысқаша сипаттаманы, жай-күйді, көшіргенге дейінгі және кейінгі фотосуреттерді, бұрынғы орынды, жаңа орынды, күнді, негізді, комиссия құрамын және иесімен байланысуға жасалған әр әрекетті көрсетіңіз. Берген кезде затты кім, қандай негізде, қашан және кімнің қолымен алғанын жазыңыз.

Акт нысаны мынадай болуы мүмкін:

Акт перемещения № 014
Дом: [адрес], подъезд 2, площадка 7 этажа
Дата и время: [дата, время]
Основание: пункт 24 подпункт 10 Правил пожарной безопасности
Предмет: детская коляска, темная, складная, видимые потертости
Маркировка хранения: P2-E7-014
Новое место: помещение временного хранения № 1, стеллаж B
Состояние и комплектность: [описание]
Члены комиссии: [Ф.И.О., подписи]
Фото: 4 файла, номера [перечень]

Иесінің бас тартқаны анықталмайынша актіге «тасталған балалар арбасы» деп жазбаңыз. Жою туралы шешім заттың бағасына тәуелді болса, оны көзбен арзан деп бағаламаңыз. Материалы, түсі, өлшемі, сериялық таңбасы, зақымы, қорап саны сияқты көрінетін белгілерді тіркеңіз. Белгісіз сұйықтық құйылған жабық ыдыстан жанармай иісі шықса, ағып тұрса, қауіптілік белгісі немесе басқа қатер нышаны болса, оны ашпаңыз және әдеттегі тәсілмен тасымалдамаңыз.

Уақытша сақтау орнының өзі де заңды болуы керек. Бір тыйым салынған дәлізді тазалап, бәрін көрші дәлізге үйіп қоюға болмайды. Үй-жайдың мақсатын, өрт шектеулерін, желілерге кіруді, мүлікті құрғақ әрі жабық жерде сақтау мүмкіндігін тексеріңіз. Жауапты адамды тағайындап, кіруді шектеңіз және бірдей велосипедтерді бергенде шатастырмау үшін заттарды заттаңбамен бөліңіз.

Заттарды мердігер әкетсе, шарт пен тапсырмада табылғанның бәрін кәдеге жарату емес, көшіру мен сақтау туралы жазылуы керек. Мердігерге нөмірленген тізімді беріңіз, қабылдағаны туралы қолын алыңыз және апарылған орынды тексеріңіз. Мекенжайы мен тізімі жоқ жүк көлігінің фотосуреті ештеңені дәлелдемейді.

Өз бетімен салынған құлып немесе қалқаға бөлек акт керек. Алдымен есіктің ортақ мүлікке жататынын және ар жағында жеке қойма рәсімделмегенін анықтаңыз. Содан кейін белгілі пайдаланушыға кіруді ашу қажеттігі туралы хабарлаңыз. Құлып ортақ желілерге немесе пайдалануға тыйым салынған үй-жайға жолды жауып, иесі жауап бермесе, оны комиссиямен ең аз көлемде ашады, есікті, құлыпты және ішін артық қарамай тіркейді, содан соң бақылауда болатын жаңа жабу тәсілін орнатады. Даулы үй-жайға алдын ала заңгер бағасын алыңыз, өйткені мәртебені қате анықтау ортақ жертөлені босату әрекетін бөтен нысанға кіруге айналдырады.

Иесінің затты алудан бас тартуын да тіркеңіз. Алудың қолжетімді уақыттарын ұсыныңыз, келмегені туралы акт жасап, қайта хабарлама жіберіңіз. Талапты қағаз жүзінде орындау үшін мүлікті алаңға қайта шығармаңыз: басқару органы жаңа ғана жойған бұзушылықты қайта жасайды.

Шұғыл қауіп кезінде мерзім минутпен өлшенеді

Өрт, жанармай иісі, баллоннан ағу, жалғыз шығу жолының бітелуі немесе өрт жабдығына кірудің жабылуы кезінде басқару органы алдымен тікелей қауіпті жоюы керек. Мұнда әдеттегі хабарлау мерзімі жарамайды, өйткені күту адамдарға төнген қатерді сақтайды.

Қызметкер өрт немесе қауіпті зат белгісін 112 не 101 нөміріне хабарлайды және жедел қызметтің нұсқауын орындайды. Ол белгісіз құтыны иіскемейді, ішін оттықпен тексермейді және ағып тұрған ыдысты тұрғын қабаттар арқылы көтеріп жүрмейді. Газ баллонын, пиротехниканы және химикатты өз бетінше тасу бастапқы бұзушылықтан да үлкен қауіп тудыруы мүмкін.

Қауіп шығу жолын жауып тұрған кәдімгі заттан болса, оны қауіпсіз нүктеге ең аз қажет қашықтыққа жылжытуға болады. Адамдарды қорғауды кідіртпесе, көшіруге дейін фотосурет түсіріңіз, куәгер шақырыңыз және қауіпті жойған соң дереу акт жасаңыз. Иесіне жоспарлы мерзімді күтпей хабарлаңыз.

Дереу көшіру мен дереу жоюдың мағынасы бөлек. Қауіпсіздік үшін шкафты эвакуация жолынан алуға болады. Аса қажеттілік болмаса, оны сындырып, ішіндегісін тастауды негіздеу әлдеқайда қиын. Қауіпті жоюға жеткілікті және кері қайтаруға болатын әрекетті таңдаңыз.

Мемлекеттік өрт бақылау органы нұсқама берсе, іске нұсқаманың көшірмесін, бұзушылықтар тізімін, хабарлау дәлелдерін және орындау актісін тіркеңіз. Инспектор талап етпеген сөзді өз хабарландыруыңызға қоспаңыз. Нұсқама эвакуация жолын белгілі күнге дейін босатуды талап етсе, ол сол күннен кейін затты иемденуге автоматты рұқсат бермейді.

Оқиғадан кейін үйдің басқа жерлерінен сол бұзушылықты іздеңіз. Жертөледегі бір баллон көбіне кіру, аралау және кілт тапсыру қағидалары жұмыс істемейтінін көрсетеді. Қайта тексеру баспалдақты, дәлізді, техникалық қабатты, электр қалқанын, жылу пунктін және өрт жабдығы бар бөлмені қамтуы керек, бірақ жеке қоймаларды өз бетінше тінтуге айналмауы тиіс.

Иесі белгісіз зат мерзіммен қоқысқа айналмайды

Басқару органында оған билік етуге заңды әрі дәлелді негіз болмайынша, иесі анықталмаған мүлікті есепке алып, бөлек сақтау керек. «Жұмаға дейін алмасаңыз, иесіз деп санаймыз» деген жапсырма мұндай негіз жасамайды.

Азаматтық кодекс иесі әзірге белгісіз зат пен меншік иесі өз еркімен бас тартқан затты ажыратады. 250-бап бойынша бас тарту иеленуді, пайдалануды және билік етуді тоқтату ниетін анық көрсетуі керек. Жертөледе ұзақ жатуы, шаң басуы және бір хабарландыруға жауап болмауы бұл ниетті әлі көрсетпейді.

243-бап меншік иесі бас тартқан жылжымалы заттарды реттейді және кейбір көрінеу құны төмен тасталған заттарды олар жатқан жер учаскесін иеленетін немесе пайдаланатын адамның меншігіне айналдыруға мүмкіндік береді. Бұл норманы көппәтерлі үй ішіндегі заттарға нақты жағдайды бағаламай қолдану қауіпті. Алдымен сақтау орнын бұзуды ғана емес, нақты бас тартуды дәлелдеу керек. Басқару органы ортақ мүлікпен кездейсоқ тауып алған адам сияқты емес, меншік иелерінің мүддесі үшін әрекет етеді.

Тәжірибелік регламент кемінде төрт санатты бөлуі тиіс: кәдімгі тұрмыстық қалдық, белгілі иенің мүлкі, тұтынушылық құны бар белгісіз зат және қауіпті зат. Шіріген қоқыс салынған пакетті санитариялық күтіп ұстау шеңберінде алып тастауға болады. Жұмыс істейтін велосипед, жабық чемодан және құралдар жинағы есеп пен сақтауды талап етеді. Белгісіз сұйықтық құйылған құтыға құзыретті қызмет араласуы керек.

Ішкі сақтау мерзімі біткен соң төрағаның шешімімен сатылым ұйымдастырмаңыз. Иесі белгілі болса, оған қайталама талап жіберіңіз, бас тарту дәлелдерін бағалаңыз және келесі әрекетке заңгер қорытындысын алыңыз. Даулы немесе құнды заттар бойынша үйге залалды өтеу туралы талап туғызғаннан гөрі сотқа не құзыретті мемлекеттік органға жүгінген қауіпсіз.

Көшіру мен сақтау шығынын кейіннен ойдан шығаруға болмайды. Үй расталған шығынды тәртіп бұзушыдан өндіргісі келсе, негіз, есеп және тәртіп заңға, жиналыс шешіміне, шартқа және нақты шығын құжаттарына сүйенуі керек. Ішкі хабарландырумен белгіленген айыппұл заңда көзделген әкімшілік жауапкершілікке тең емес.

Заңды арбалар бөлмесі жобадан басталады

Заттарды жобадағы арбалар бөлмесінде, тіркелген жеке қоймаларда немесе осы мақсатқа заңды бейімделген басқа үй-жайда сақтауды ұйымдастыруға болады. Лифт жанындағы бос бөлме ішінде қазір ештеңе жоқ болғаны үшін ғана жарамды болмайды.

Алдымен жобалаушы немесе басқа құзыретті маман үй-жайдың мақсатын, эвакуация жолдарын, өртке қарсы бөгеттерді, желдетуді, инженерлік желілерге кіруді және рұқсат етілген жүктемені тексереді. Қайта жоспарлау, мақсатты өзгерту немесе құрылыс жұмыстары керек болса, үй заңда көзделген жобалау және келісу рәсімдерінен өтеді. Төрағаның хаты мен сөре сметасы бұл кезеңді алмастырмайды.

Содан кейін меншік иелері «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 42-бабындағы жиналыс құзыреті шегінде шешім қабылдайды. Күн тәртібінде үй-жайды жоспар бойынша дәл атап, әр мәселені бөлек сипаттау керек: пайдалану тәртібі, шығындар, жұмыстар, егер жоспарланса ортақ мүліктің бір бөлігін жалға беру және кіру қағидаларын бекіту. «Жертөледе қойма жасау» деген бұлыңғыр тұжырым дау кезінде шешімді нашар қорғайды.

Бастамашы меншік иелеріне жиналыстың нысаны, күні, орны және күн тәртібі туралы заңда көрсетілген тәсілдермен кемінде бес күнтізбелік күн бұрын хабарлайды. Қажет дауыс саны мәселеге байланысты. Мысалы, ортақ мүлікті айқындау мен оның құрамын өзгертуді кәдімгі ұйымдастыру шешімімен араластыруға болмайды. Дауыс берер алдында 42-баптың қолданыстағы редакциясын салыстырып, қатысушылар мен нәтижені дұрыс есептеу қажет.

Арбалар бөлмесіне орындауға болатын қағида белгілеңіз:

• тек балалар арбасын, жүріс құралын және тікелей аталған басқа заттарды сақтау;
• заттарды өткелге және жабдықтың алдына қоймау;
• жанармай, газ баллоны, пиротехника, аэрозоль бояу және зақым белгісі бар аккумулятор сақтамау;
• затты пәтер нөмірімен немесе иесіздендірілген есеп кодымен таңбалау;
• жеке сөмке мен контейнерді ашпай, тұрақты тексеруге рұқсат беру.

Үй ортақ бөлмеден жеке ұяшық бөлсе, қалқа орнатпай тұрып құқықтық үлгіні анықтаңыз. Бұл ортақ үй-жайды реттелген пайдалану немесе ортақ мүліктің бір бөлігін жалға алу болуы мүмкін, бірақ дербес нысансыз және құқықты тіркемей «қойма сату» болмауы тиіс. Пайдаланушының жеке мақсатына жұмсалатын шығын мен ішіндегі затқа жауапкершілігін де алдын ала бекітіңіз.

Кіру қағидалары авариялық жұмысты ескеруі керек. Төрағада немесе диспетчерде ортақ арбалар бөлмесін тез ашудың заңды тәсілі болуы тиіс, ал авариялық қызмет тікқұбырға жету үшін он аспалы құлыптың иесін іздемеуі керек. Тек басқаруға ыңғайлы болсын деп жеке тіркелген қойманың ортақ кілтін талап етуге болмайды. Жеке нысан ішіндегі ортақ мүлікке кіру «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 38-бабы бойынша меншік иесін хабардар етіп ұйымдастырылады, ал авария кезінде заңда көзделген шұғыл тәртіп қолданылады.

Вентильге, электр қалқанына немесе өрт кранына баратын бөлмені арбалар бөлмесі деп атамаңыз. Жақсы регламенттің өзі жарамсыз жоспарды түземейді. Кейде тексерудің адал қорытындысы қолданыстағы үйде ортақ заңды сақтау орны жоқ екенін көрсетеді. Онда қауіпті қайтадан баспалдаққа шығаруға болмайды.

Тұрақты тәртіп жыл сайынғы тазалаудан тиімді

Қағидалар өтініш қабылдауға, аралауға, құжаттарға және жиналыс шешімдеріне кіріктірілгенде үй ортақ орындарды бос ұстайды. Тексеріс алдындағы бір реттік науқан тез аяқталып, сол жерге қайтадан шкаф қойылады.

Аралау мерзімділігі мен жауапкершілік аймақтарын белгілеңіз. Диспетчер баспалдақтағы арба немесе жертөледегі жанармай иісі туралы хабарды кімге жіберетінін білуі керек. Үйге жауапты адам үй-жайдың жобалық мәртебесін, бұрынғы актілерді, ашық хабарламаларды және уақытша сақтау орнын көруі тиіс. Үй кеңесі қайталанатын бұзушылықтар мен даулы жағдайлар туралы қысқа есеп алып отыруы керек.

Ең аз реестр өзара байланысқан төрт жазбадан тұрады: үй-жай, табылған зат, хабарлама және соңғы әрекет. Бұл байланыс бірнеше айдан кейін де тәжірибелік сұрақтарға жауап береді: велосипед қайдан табылды, кімге жазылды, оны кім көшірді, қай сөреде жатыр және кімге берілді. Файл атауы жоқ фотосурет папкасы мен фотосуретсіз журналдың әрқайсысы әлсіз дәлел береді.

Үйді бұрынғы ПИК-тен, уақытша басқарушы компаниядан, құрылыс салушыдан немесе алдыңғы басқару субъектісінен қабылдағанда жертөле мен арбалар бөлмесін қабылдау-тапсыру актісіне қосыңыз. Кілттерді, нақты пайдаланушыларды, өз бетімен қойылған қалқаларды, таңбасыз мүлікті, өрт жүйелерін және жоспардан ауытқуды тіркеңіз. «Тұрғындар әрқашан осылай сақтаған» деген сөзді құқықтық мәртебе сипаттамасы деп қабылдамаңыз.

QABAT ішінде тұрғындардың өтініштерін, құжаттарды, үй инфрақұрылымын, хабарламаларды және әрекеттер журналы бар электрондық жиналыс хаттамаларын ғимарат бойынша бір тарихта ұстауға болады. Бұл жобалаушыны, өрт маманын немесе заңгерлік бағалауды алмастырмайды, бірақ хабарлама, акт және жиналыс шешімінің әртүрлі чат пен папкаға шашырап кетуіне жол бермейді.

Келесі жанжалға дейін регламентті бекітіңіз. Онда рұқсат етілген және тыйым салынған аймақтар картасы, акт нысаны, хабарлау арналары, әдеттегі мерзімдер, шұғыл көшіру тәртібі, уақытша сақтау талаптары, иесіне беру және даулы заттарға арналған жол болуы керек. Содан кейін ғимарат жоспарын қолыңызға алып, толық аралау өткізіңіз. Бірінші табылған қорап рәсімнің жұмыс істейтінін «тәртіп орнатамыз» деген жалпы уәдеден жақсы көрсетеді.