Үйді күрделі жөндеуге қалай дайындау керек

Үйді күрделі жөндеу бригада іздеуден де, МИБ төрағасы таныс құрылысшыдан естіген сомадан да басталмайды. Ол дәлелденген техникалық диагноздан басталады. Үй нақты ненің бүлінгенін, оған не себеп болғанын және себепті қандай жұмыс жоятынын білмейінше, кез келген баға жорамал болып қалады.

Дұрыс дайындық техникалық тексеруді, ақау ведомосын, жобалық шешімді, сметаны, меншік иелерінің шешімін, ақшаны және шартты бір тізбекке біріктіреді. Бір буын түсіп қалса, дау құрылыс алаңында басталады: мердігер қосымша төлем сұрайды, тұрғындар жұмысты қабылдаудан бас тартады, ал жиналыс хаттамасына күн тәртібі түсініксіз болғандықтан шағым түседі. Мұндай олқылықты асығыстық та, мердігердің жақсы беделі де құжаттардың орнына жауып бере алмайды.

Алдымен күрделі жөндеуді ағымдағы жөндеуден ажыратыңыз

Күрделі жөндеу жергілікті жөндеу қалыпты жұмысын қайтара алмайтын кезде ортақ мүліктің тозған элементтерін қалпына келтіреді немесе ауыстырады. Ағымдағы жөндеу шектеулі ақауды жойып, мүлікті жарамды күйде ұстайды. Айырмашылық шоттың көлемінде де, бригаданың қанша күн жұмыс істейтінінде де емес, жұмыстың мақсатына, көлеміне және оның конструкцияға не инженерлік жүйеге әсеріне байланысты.

Су қираған шатыр торабынан кіріп тұрса, аққаннан кейін қабырғаны бояудың мәні жоқ. Жарамды тік құбырдағы бір вентильді ауыстыру әдетте қызмет көрсетуге немесе ағымдағы жөндеуге жатады, ал бүкіл үйдегі тозған жүйені ауыстыру басқа дайындықты талап етеді. Коммерциялық ұсыныста қалай аталғаны ештеңе шешпейді. Негізді техникалық жағдай мен жұмыс құрамы береді.

Тексеруге дейін үй кеңесі диагноз емес, белгілерді тіркейді:

• қайталанған су ағу орындары, олардың мекенжайы мен күні;
• орны және ашылу мөлшерінің өзгерісі көрсетілген жарықтар;
• жылу, су, электрмен жабдықтау немесе желдету ақаулары;
• тот басу, шөгу, қабыршақтану және тұрақты ылғал іздері;
• бұрын жасалған жөндеулер және оларға қатысты құжаттар.

Мұндай журнал тексерушіге ақаудың тарихын көруге көмектеседі. Ол маманның қорытындысын алмастырмайды. Адамдарға қауіп төнсе немесе үйдің одан әрі бүліну қаупі болса, басқарушы алдымен қауіпті аймақты қоршап, шұғыл шаралар ұйымдастырады, кейін оларды бөлек құжаттайды. Қасбеттің бөлшектері аулаға құлап жатқанда жоспарлы жиналысты күтуге болмайды.

Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңы ортақ мүлікті күрделі жөндеу туралы шешімді меншік иелері жиналысының құзыретіне жатқызады. № 246 бұйрықпен бекітілген күрделі жөндеу жүргізу тәртібі бұл шешімді шығындар есебімен, меншік иелерінің үлестерімен және рәсімделген хаттамамен байланыстырады. Сондықтан жиналысты айналып өту үшін ірі ауыстыру жұмысын «ағымдағы шығын» деп атау төлем мен қабылдауға әлсіз негіз жасайды.

Тексеру зақымды ғана емес, оның себебін де атауы керек

Техникалық тексеру элементті қауіпсіз пайдалануға бола ма, оның жұмыс қабілетін неге жоғалтқаны және қандай шешім себепті жоятыны туралы жауап беруі керек. «Шатырдан су ағады» деген сөйлем тұрғынның шағымын ғана сипаттайды. Маман негіздің жағдайын, еңістерді, су бұруды, түйісу орындарын, жылу оқшаулауды, шатыр астындағы кеңістіктің желдетілуін және бұрынғы жамаулардың іздерін қарауы керек.

Орындаушыға техникалық паспорт, ортақ мүліктің тіркелген құрамы, ескі жобалар, жөндеу актілері, нұсқамалар, өтінім журналдары және барлық қажетті үй-жайға кіру мүмкіндігі беріледі. Құжаттардың бір бөлігін бұрынғы ПИК немесе құрылыс салушы тапсырмаған болса, оны тапсырмада жазу керек. Жоқ бастапқы ақпаратты үнсіз жорамалмен алмастыруға болмайды.

Тексеру үшін қажетті жұмыс түрін орындауға құқығы және тиісті бейіндегі мамандары бар ұйымды таңдайды. Төраға рұқсат құжаттарын ресми тізілімдерден, шарттың нысанасын, нысанға бару құрамын және қорытынды материалдарды тексереді. «Үйді қарап шығу» деген бос тұжырымы бар шарт бойынша есептеулері, қорытындылары және жобалаушыға жарамды тапсырмасы жоқ фотосуреттер жинағын алу оңай.

Тексеруге арналған дұрыс тапсырма шекараны белгілейді: қандай конструкциялар мен желілер зерттеледі, ашу және аспаппен өлшеу керек пе, қандай зертханалық сынақтар өтеді, қалған қызмет мерзімі қалай бағаланады және жөндеудің қандай нұсқалары салыстырылады. Тапсырмада ашылған жерді кім қалпына келтіретіні және жұмыс кезінде қауіпті ақау табылса, орындаушы ол туралы қалай хабарлайтыны да көрсетіледі.

Нәтижесінде үй төрт нәрсені өзара салыстыра алатын құжат алуы керек:

• Зақым бойынша оның орны, өлшемі, фотосуреті және элементке байланысы көрсетіледі.
• Себеп қирау тетігімен негізделіп сипатталады, жорамал жазылмайды.
• Қауіп қауіпсіздікпен, пайдаланумен және көршілес элементтермен байланыстырылады.
• Шешім жұмыс түрін, шекарасын, басымдығын және жобаның қажеттілігін белгілейді.
• Бастапқы деректер ведомос пен сметаға өлшенетін көлем береді.

Техникалық қорытындыны шоттағы сомаға алдын ала бейімдеуге болмайды. Тексеруші кезектілікті ұсына алады, бірақ меншік иелері қажетті толық көлемді де, кейінге қалдыру салдарын да көруі тиіс. Әйтпесе бірінші кезең қымбат жамауға айналып, оны екінші кезеңде қайта бұзуға тура келеді.

Ақау ведомосы диагнозды өлшенетін көлемге айналдырады

Ақау ведомосы жоба мен смета сүйенетін нақты зақымдар мен жұмыс көлемін көрсетеді. Бұл тұрғындардың тілектер тізімі де, бағасы жазылмаған қысқа смета да емес. Онда нысан, элемент, өлшем бірлігі, саны, техникалық негізі және болжанған жою тәсілі бір-біріне сәйкес келуі керек.

Ведомосты бірлесіп жасаған дұрыс: тексеруші техникалық қисынға жауап береді, жобалаушы шешімді нақтылайды, басқару өкілі кіруді және бастапқы құжаттарды қамтамасыз етеді, үй кеңесі нақты орындарды салыстырады. Мердігер қарауға қатыса алады, бірақ кейін өзі баға ұсынатын көлемді жалғыз өзі белгілемеуі керек.

Жұмыс реті мынадай:

1. Ортақ мүлікті тексерілетін элементтер мен учаскелерге бөлу.
2. Әр ақауды орынға, сызбаға немесе схемаға байланыстыру.
3. Көлемді өлшеп, бірлігін «шамамен» және «нақтысы бойынша» деген сөздерсіз жазу.
4. Жұмысты техникалық қорытындының тұжырымымен немесе жобалық тораппен байланыстыру.
5. Ашылғаннан кейін ғана бағаланатын жасырын аймақтарды тіркеу.

Соңғы тармақ қосымша төлемге жиі себеп болады. Сметашыдан ашылмаған бетонның ішіндегі қираған арматураның нақты көлемін талап етуге болмайды. Тәртіпті алдын ала белгілеуге болады: сатып алуға дейін сынамалық ашу, ықтимал қосымша жұмысқа бірлік бағалар, фототіркеу, жазбаша келісу және резервтің шекті сомасы. Бұл мердігерге жұмыс басталған соң жаңа баға жазуға рұқсат емес, басқарылатын белгісіздік.

Нашар ведомоста «шатырды жөндеу, 1 нысан» деп жазылады. Жақсы ведомос жабын ауданын, түйісу орындарын, парапеттерді, су қабылдайтын құйғыштарды, бүлінген тұтастырғыш қабатты, жылу оқшаулауды және өтпе жолдардан кейінгі әрлеуді қалпына келтіруді бөлек көрсетеді. Сонда сатып алуға қатысқан екі компания бір көлемді есептейді, ал үй кеңесі орындалған жұмыс актісін тексере алады.

Тұрғын үй қорын күтіп ұстау қағидалары ортақ мүлікті жөндегенде ақау актісіне сүйенуді талап етеді. Күрделі жөндеуге бір акт жеткіліксіз болуы мүмкін: көтергіш конструкцияларға, инженерлік шешімдерге, лифтіге араласу немесе параметрлерді өзгерту құрылыс нормалары белгілейтін көлемде жобалық құжаттаманы талап етеді. Төраға жобаны «артық» деп өзі шешпеуі керек. Бұл сұрақты соңғы баға бекітілгенге дейін жобалаушыға немесе құзыретті органға жазбаша қою қажет.

Смета бағаны әр меншік иесіне түсіндіруі керек

Смета бекітілген көлемді бір техникалық шешім бойынша есептеп, қорытындыны тексеруге мүмкіндік беруі керек. Коммерциялық ұсыныстар әртүрлі материалға, қалыңдыққа, кепілдікке және жұмыс шекарасына негізделсе, олардың сомаларын бір жолмен салыстыруға болмайды.

Алдымен көлем ведомосы мен нәтижеге қойылатын талаптар бекітіледі. Кейін сметашы қолданыстағы нормативтік базаны немесе түсінікті ресурстық есепті қолданады, материалдарды, жабдықты, еңбекті, механизмдерді, тасымалды, уақытша жұмыстарды, салықтарды және жобада көзделген ілеспе шығындарды бөлек көрсетеді. Импорттық жабдық үшін ауыстыруды бригаданың еркіне қалдырмай, валюта тәуекелін, жеткізу мерзімін және рұқсат етілетін баламаны жазу керек.

Сметада техникалық және авторлық қадағалауды, сынақтарды, қажет болса жобалық құжаттаманың сараптамасын, қалдықтарды әкетуді, абаттандыруды қалпына келтіруді және орындау құжаттамасын жасыруға болмайды. Бұл шығындар «күтпеген құрылыс ұсақ-түйегі» емес. Үй жұмысшылардың еңбегін ғана емес, аяқталған және тексерілетін нәтижені сатып алады.

Үй-жайға түсетін шығын кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіндегі үлеске сай есептеледі. Заң үлесті пәтердің пайдалы алаңы немесе тұрғын емес үй-жай алаңының барлық осындай үй-жай алаңдарының қосындысына қатынасымен байланыстырады. № 246 тәртіп әр пәтер мен тұрғын емес үй-жайға тиесілі шығын есебін хаттамаға қосуды талап етеді. Шотты пәтер санына бөле салу ыңғайлы, бірақ ауданы әртүрлі пәтерлер үшін ол қате нәтиже береді.

Жиналысқа дейін меншік иелеріне бір пакет дайындаңыз: техникалық қорытынды, ақау ведомосы, жоба немесе оның көлемінің түсіндірмесі, смета, үй-жайлар бойынша есеп, ақша көзі, жинау мерзімі және график жобасы. Адамдар басымдықпен немесе бағамен келіспеуі мүмкін, бірақ олар нақты мәселе бойынша дауыс беруі керек. «Жөндеуге ақша жинайық, сомасын кейін нақтылаймыз» деген тұжырым саналы шешімге мүмкіндік бермейді және төрағаның өкілет шегі туралы дау туғызады.

Смета ескіреді. Материал қымбаттайды, тексерудің өз күні бар, ал апатты учаскенің жағдайы өзгереді. Жиналыс шешімінде ұсыныстардың жарамдылық мерзімін және шарттың қорытынды сомасы мақұлданған мөлшерден асып кетсе, қайта бекіту ережесін көрсету керек. Кез келген қымбаттауға автоматты түрде рұқсат беруге болмайды.

Жиналыс идеяны емес, шешімдер пакетін бекітеді

Жиналыс күрделі жөндеуді жүргізуді, оның сметасын, қаржыландыру көзін, жинақтың жұмсалуын және мердігерді таңдауды немесе рұқсат етілген шекте мұндай таңдауды тапсыруды бөлек мақұлдауы керек. Күн тәртібіндегі бір жалпы сөйлем бұл шешімдердің орнына жүрмейді.

Ұйымдастырушы хабарлама жібергенге дейін меншік иелерінің тізілімін, аудандарды және өкілдердің өкілетін салыстырады. Жалға алушы, туыс немесе үй чатында үнемі отыратын тұрғын рәсімделген өкілеті болмаса, меншік иесіне айналмайды. Дауыс берген адамның кім екеніндегі қате қымбат мәселенің қорытындысын өзгертуі мүмкін.

Жиналыс туралы хабарлама кемінде бес күнтізбелік күн бұрын жіберіледі. Онда күн, уақыт, орын немесе ақпараттандыру объектісі арқылы қатысу тәртібі, бастамашы және күн тәртібінің нақты мәселелері болуы керек. Хабарламамен бірге материалдарға қолжетімділік беріледі, әйтпесе меншік иесі соманы алғаш рет дауыс беру кезінде көреді.

Бүкіл үй бойынша күрделі жөндеу туралы шешімге пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің жалпы санының жартысынан көбі қатысып, олардың жалпы санының көпшілігі келіскенде қол жеткізіледі. Бұл қатысқандардың көпшілігіне қарағанда қатаң нәтиже. Жеке кіреберісті жөндеуге немесе оның лифтісін ауыстыруға, егер шешім басқа кіреберістердің мүддесіне әсер етпесе, арнайы ереже қолданылады; ұйымдастырушы заңның қолданыстағы редакциясын және дәл осы жағдайға арналған үлгі хаттаманы тексеруі керек.

Күн тәртібіне бес анық тұжырымды бөлек шығарған дұрыс:

• бекітілген ведомос пен жоба бойынша жұмыс жүргізу;
• шекті сомасы бар сметаны бекіту;
• үлестерді, ақшаның көзін, төлем мөлшері мен мерзімін белгілеу;
• жинақ шотынан нақты соманы жұмсауға рұқсат беру;
• мердігерді таңдау немесе берілген таңдау өлшемдерін дәл сипаттау.

Хаттамада дауыс беру нысаны мен мерзімі, меншік иелерінің жалпы саны, қатысушылар, әр мәселе бойынша нәтиже және қабылданған шешім мәтіні жазылады. Дауыс бергендер тізімі мен шығын есебі оның ажырамас бөлігі болады, олар бірге рәсімделіп, бірге сақталады. Қол қойылғаннан кейін «жақтағандар» санын қадағаланатын негізсіз түзету бүкіл жөндеуге деген сенімді бұзуы мүмкін.

Кондоминиум объектісін басқару бойынша шешім қабылдау қағидалары мен хаттамалардың үлгі нысандарын ресми қосымша ретінде емес, бақылау нысаны ретінде оқу керек. Үлгі нысанның бір өрісін толтыратын дерек жоқ болса, ұйымдастырушы қажетті ақпаратты әлі жинамаған.

Қаржыландыру көзі шарт жасалғанға дейін таңдалады

Үй жинақ шотындағы ақшаны пайдалана алады, мақсатты жарна белгілей алады, өз қаражатын тұрғын үй заемымен үйлестіре алады немесе қайтарымды бюджеттік қаржыландыруы бар жергілікті бағдарламаға қатыса алады. Нақты нұсқа жинақ сомасына, меншік иелерінің төлем қабілетіне, ақаудың шұғылдығына және нақты қалада қолданылатын талаптарға байланысты.

«Тұрғын үй қатынастары туралы» заң бойынша жинақ жарнасы пайдалы ауданның әр шаршы метріне айлық есептік көрсеткіштің кемінде 0,005 мөлшерін құрайды. Жиналыс бұдан жоғары мөлшерді бекіте алады. Жинақ шотындағы ақша күрделі жөндеуге арналған және оны жиналыс шешімімен ғана жұмсауға болады.

Мақсатты жинау ақша жиналғанын күтуге болмайтын кезде жарайды, бірақ оның сомасы, мерзімі, төлеу тәртібі және әр үй-жай бойынша ашық есебі болуы керек. Төраға ақша ағынындағы үзілісті алдын ала тексеруі тиіс: мердігер авансты қазір сұрауы мүмкін, ал меншік иелері бірнеше ай төлейді. Борышкер болмайды деген үмітпен толық сомаға шартқа қол қою МИБ үшін қауіпті.

Қайтарымды бюджеттік қаржыландыру тегін жөндеу дегенді білдірмейді. Жергілікті атқарушы орган үйлер тізімін жасайды, рәсімде көзделген тексеру мен жобалық құжаттаманы ұйымдастырады, ал меншік иелері бағдарлама шарттары бойынша міндеттеме қабылдайды. Талаптар мен кезек өңірге қарай өзгереді, сондықтан соманы дауысқа салмас бұрын тұрғын үй инспекциясының ресми жауабын алу керек.

Ақша көзі мен төлем графигін ажыратқан дұрыс. Ақша көзі бұл кімнің қаражаты екенін көрсетеді: жинақ, мақсатты жарна, заем немесе бюджеттік кредит. График оның қашан қолжетімді болатынын көрсетеді. Ақша көзі бекітілгенімен, аванс пен жеткізу күніне ақша түспеген жөндеу сметасы жоқ жөндеу сияқты тез тоқтайды.

Банк, МИБ және мердігер төлемге қойылған бірдей шектеулерді көруі керек. Хаттама басқа соманы немесе басқа мақсатты бекітсе, шартта мердігерге жинақтың есептен шығарылатынын уәде етуге болмайды. Айлық және жылдық есептілікте мақсатты қаражаттың түсуі мен шығыны меншік иесі оларды шешіммен салыстыра алатындай көрсетілуі тиіс.

Мердігер тексерілетін ұсыныс бойынша таңдалады

Мердігер нақты жұмысты орындау құқығын, қаржылық тәртібін, мамандарын, ұқсас нысандардағы тәжірибесін және бекітілген жоба бойынша жұмыс істеу қабілетін растауы керек. Бірдей көлемсіз төмен баға ақшаны үнемдемейді. Ол жетпейтін позицияларды қосымша келісімдерге ауыстырады.

№ 246 тәртіп мердігер ұйымнан күрделі жөндеуге III санаттан төмен емес лицензияны, ал лифт жабдығын ауыстыру үшін заңды тұлғаның тиісті аттестатын талап етеді. Ол салық берешегінің және борышкерлердің бірыңғай тізіліміндегі мәртебенің болмауын да талап етеді. Тұсаукесерде көрсетілген серіктес компанияның лицензиясын емес, шартқа қол қойып, нысанға шығатын ұйымның өзін тексеру қажет.

Ұсыныс сұрауы бір құжаттар пакетімен және сұрақтарға арналған бір күнмен жіберіледі. Мердігер жауабында мынаны көрсетуі тиіс:

• сол көлем ведомосы бойынша баға;
• нақты сипаттамалары бар материалдар мен жабдық;
• күнтізбелік график және бригада саны;
• қосалқы мердігерлер мен рұқсаттар тізімі;
• кепілдік талаптары мен ерекшеліктері.

Үй кеңесі бағалауды салыстыру кестесіне жазады. Қатысушы балама шешім ұсынса, ол жобалаушының жазбаша қорытындысынан кейін бөлек нұсқа ретінде есептеледі. Бір мердігердің арзанырақ технологиясын екіншісінің толық сметасымен араластырып салыстыруға болмайды.

Ең көп айтылатын кеңес мынадай: «орташа бағаны таңдаңыз, істі қиындатпаңыз». Бұл кеңес бейтараптық әсерін беретіндіктен көпке ұнайды. Ол дұрыс емес, себебі орташа сан қарастырылмаған су бұру, әлсіз график немесе үйдің басты тәуекелін алып тастайтын кепілдік туралы ештеңе айтпайды. Алдымен талапқа сәйкестік, содан кейін салыстырмалы өтінімдер арасындағы баға тексеріледі.

Заң мен шешім мүмкіндік берсе, мердігерді жиналыстың өзі таңдайды немесе таңдауды үй кеңесіне не басқару субъектісіне тапсырады. Тапсыруда сома шегі, міндетті талаптар және нәтижені тіркеу тәсілі болуы керек. «Ең жақсы мердігерді таңдау» деген сөйлемде өлшем де, мүдделер қақтығысынан қорғаныс та жоқ.

Шешімге дейін сот дауларын және атқарушылық іс жүргізуді, салық берешегін, лицензияның жарамдылығын, қол қоюшыларды, сақтандыруды, қазіргі жүктемені және нақты аяқталған нысандарды тексерген жөн. Тапсырылғаннан кейін әдемі көрінген бір кіреберіс компанияның алғашқы қыста су аққан жерді қалай жөндейтінін көрсетпейді. Бұрынғы тапсырыс берушінің өкілімен сөйлесу жарнамалық альбомнан пайдалырақ, бірақ қорытынды бәрібір құжатпен бекітіледі.

Шарт пен график жөндеуді бекітілген шекарада ұстайды

Шарт меншік иелерінің шешімін тараптардың міндетіне айналдырады. Оған жоба, смета, көлем ведомосы, күнтізбелік график, төлем графигі, материалдарға қойылатын талаптар және акт нысандары қоса беріледі. Қосымшаға қол қойылмаса немесе оның редакциясы белгіленбесе, даулы жұмыс тез арада «бағаға кірмеген» болып шығады.

Шарттың нысанасы «күрделі жөндеу жүргізу» деген жалпы уәдені емес, учаскелер бойынша нәтижені сипаттайды. Көлемді өзгерту тәртібі жазбаша негіздемені, шешім өзгерген жерде жобалаушы қорытындысын, техникалық қадағалаудың келісімін және ақша көзінің расталуын талап етуі керек. Төрағаның мессенджердегі ауызша тапсырмасы бүкіл үйге қарыз жүктемеуі тиіс.

График технология мен үйді пайдалануға қарай жасалады. Онда жабдық жеткізу, жылыту маусымы, жауын-шашын, техникалық үй-жайларға кіру, желілерді ажырату, шулы жұмыстар және тұрғындардың қауіпсіз өтуі ескеріледі. Әр кезеңге өлшенетін нәтиже және содан кейін жұмысты қабылдап, төлеуге болатын күн белгіленеді.

Төлемді тек күнтізбелік күндерге емес, қабылданған кезеңдерге байланыстырған дұрыс. Аванс расталған сатып алуға сай болуы және шарт талаптарымен қорғалуы керек. Ескертулер жойылғанға дейін төлемнің бір бөлігін ұстап қалу шартта мөлшер, мерзім және рәсім тікелей көрсетілсе ғана жұмыс істейді.

Материалдарды бақылау оларды орнатқанға дейін басталады. Мердігер паспорттарды, сертификаттарды және үлгілерді береді, жауапты адам оларды жобамен салыстырады. Жылу оқшаулағыш төселгеннен немесе құбыр қораппен жабылғаннан кейін оның маркасы мен қалыңдығын нәтижені бұзбай тексеру мүмкін емес.

Жұмыс кезінде үй қалай өмір сүретіні де жазылуы керек: тұрғындарды кім хабардар етеді, апаттық хабарламаларды кім қабылдайды, аймақтарды кім жабады, кіру жолын қалпына келтіріп, қалдықтарды кім жинайды. Күрделі жөндеу ғимаратты күнделікті басқаруды тоқтатпайды. Тұрғындардың шағымдарын мердігерге шексіз хабарлама ағынымен жібере бермей, учаске мен шарт талабына байланыстыру керек.

Қабылдау алғашқы жасырын кезеңнен басталады

Сапаны бір қорытынды аралаумен тексеру мүмкін емес. Техникалық қадағалау, көзделген жағдайда авторлық қадағалау, басқару өкілі және үй кеңесі жасырын және аралық жұмысты ол әлі көрініп тұрғанда қабылдауы керек. Дайын қасбеттің фотосуреті оның астындағы жылу оқшаулағыштың қалай бекітілгенін дәлелдемейді.

Жұмыс басталғанға дейін тараптар жалпы журналдың, жасырын жұмыс актілерінің, материалдарды кіріс бақылаудың, нұсқамалардың және орындау схемаларының нысандарын келіседі. Әр құжатта учаске, күн, көлем, жобаға сілтеме және уәкілетті адамдардың қолы болуы керек. Мекенжайға байланысы жоқ құжатты шотпен салыстыру қиын.

Қадағалау ауытқу тапқанда, мердігер жою мерзімі көрсетілген жазбаша нұсқама алады. Өзгеріс техникалық жағынан негізді болса, жобалаушы шешімді рәсімдейді, сметашы оның бағаға әсерін есептейді, ал үйдің уәкілетті органы жиналыс шешімінің шегін тексереді. «Алдымен жасап алайық, кейін заңдастырамыз» деген тәсіл меншік иелерін қымбат ауыстырудан бас тарту мүмкіндігінен айырады.

Соңғы қабылдау шарттағы көлемді, сынақтарды, орындау құжаттамасын, ескертулердің жойылуын және іргелес учаскелердің жағдайын салыстырады. Күнтізбе қысып тұр немесе кейін түзетуге уәде берді деп орындалған жұмыс актісіне қол қоюға болмайды. Жойылмаған ақау, егер шартта көзделсе, күні және ұстап қалынатын сомасы бар бөлек тізімге енгізіледі.

Қабылдаудан кейін үйге өзгерістері бар жоба, актілер, сынақ хаттамалары, жабдық паспорттары, нұсқаулықтар, кепілдік міндеттемелер және өтініш беруге арналған байланыстар беріледі. Бұл материалдар ғимарат тарихына кіреді. Келесі инженер әрлеудің астында не жасырылғанын оны қайта ашпай түсінуі керек.

Кепілдікке жұмыс істейтін арна қажет: ақауды кім тіркейді, мердігер оны қанша уақытта қарайды, себеп туралы дауды кім шешеді және жою қалай рәсімделеді. МИБ төрағасы ауысса, кепілдік мұрағаты бұрынғы басшының жеке телефонында қалмауы керек.

Құжаттар төраға ауысқаннан кейін де сақталуы керек

Күрделі жөндеудің толық мұрағаты бастапқы диагнозды, меншік иелерінің шешімін және орындалу дәлелдерін бір байланысқан тарих ретінде сақтауы керек. Шашыраған папкалар тәртіп бар деген жалған әсер береді: смета бухгалтерде, жоба мердігерде, хаттама чатта, ал актілер төрағаның жеке поштасында жатады.

Әр құжат үшін соңғы нұсқа, күн, автор, қол қойғандар және жұмыс учаскесімен байланыс белгіленеді. Жобаның өзгеруі бастапқы файлды өшірмейді. Ол өзгерістің негізі, бағаға әсері және оны кім келіскені көрсетілген жаңа нұсқа жасайды. Осы ереже графикке, сметаға және ескертулер тізіміне де қолданылады.

QABAT ішінде жиналыс пен дауыс беруді электрондық хаттамамен және әрекеттер журналымен байланыстырып, үйдің құжаттарын, ақшасын және инфрақұрылымын бір жүйеде жүргізуге болады. Сервистің өзі әлсіз ведомосты түземейді, бірақ шешім мен орындау материалдарының чаттар мен жеке папкалар арасында жоғалуына жол бермейді.

Соңғы есеп айырысуға дейін төраға жиынтықты құжаттар тізілімімен салыстырып, жетпейтін қолдарды алады. Акт нөмірлерінің төлем құжаттарына сәйкес келуі, ескертулердің дәлелмен жабылуы және кепілдік мерзімдерінің дұрыс күннен есептелуі бөлек тексеріледі. Үй кеңесі көшірмелерге қол жеткізеді, бірақ жеке және банк деректері ортақ чатта жарияланбайды. Басқару тапсырылғанда жаңа төраға мұрағат тізіміне қол қойып, ақша қалдығы мен ашық міндеттемелерді тексереді. Мұндай тапсыру бір жылдан кейін жөндеу тарихын мердігердің хабарламаларынан қалпына келтіруден аз уақыт алады.

Жөндеуден кейін үй кеңесі жөнделген элементті бақылауды жалғастырады. Шатыр үшін бұл қатты жауыннан кейін қарау және су бұруды маусымдық бақылау, жылу жүйесі үшін бірінші маусымдағы режимдер мен шағымдар, қасбет үшін жіктер, бекітпелер және ылғал аймақтар. Мұндай бақылау кепілдік ақауды жаңа зақымнан ажыратып, мердігерге нақты талап беруге көмектеседі.

Төрағаға құрылыс алаңында ерлік жасаудың қажеті жоқ. Оған техникалық қорытынды ведомосты түсіндіретін, ведомос сметаға сәйкес келетін, жиналыс нақты шығындарға рұқсат беретін, шарт бекітілген шекараны ұстайтын, ал актілер нәтижені дәлелдейтін тізбек керек. Осы тізбекті бірнеше минутта бақылау мүмкін болмаса, үй шартқа қол қоюға әлі дайын емес.