Үйдегі эвакуациялау жолдарын неге бос ұстау керек?

Көппәтерлі үйдегі эвакуациялау жолы тексеру кестесіне қарамастан күн сайын бос тұруға тиіс. Алаңдағы шкаф, есік түбіндегі велосипед, кілтпен жабылатын тор және алынып тасталған есік жапқышы әртүрлі ұсақ мәселе болып көрінеді. Бірақ өрт кезінде олардың салдары бірдей: адамдардың уақытын алады және ғимараттың жобада көзделген жұмысын бұзады.

Мүлік иелері бірлестігінің (МИБ) төрағасына немесе басқарушы компанияға тұрғындардан «заттарды алып тастауды» сұраған хабарлама жіберу жеткіліксіз. Жолдың шекарасын түсіну, пайдалану кезіндегі бұзушылықты жобаның ақауынан ажырату, әр кедергіні тіркеу, ортақ мүлікті қауіпсіз босату және заттардың қайта қойылуына жол бермеу керек. Әйтпесе бірінші нұсқама сырттай тазалаумен аяқталып, келесі тексеріс сол қабаттан сол шкафты қайта табады.

Эвакуациялау жолына нақты не жатады

Эвакуациялау жолы үй-жайдан сыртқа немесе қауіпсіз аймаққа шығатын тұтас бағытты қамтиды, ал эвакуациялық шығу жолы осы бағыттағы есік немесе ойық қана. Бұл айырмашылықты жиі елемейді: кіреберістің сыртқы есігін тексереді де, тарылған дәлізді, тамбурдағы торды, затқа толған лифт холын немесе лоджиядағы дәнекерленген люкті байқамайды.

ҚР ТЖМ-нің № 405 бұйрығымен бекітілген «Өрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы талаптар» техникалық регламенті жолды адамдарды сыртқы шығу орнына немесе қауіпсіз аймаққа апаратын қозғалыс бағыты деп анықтайды. ҚР ТЖМ-нің 2022 жылғы 21 ақпандағы № 55 бұйрығымен бекітілген Өрт қауіпсіздігі қағидалары бұл анықтаманы пайдалану кезіндегі нақты тыйымдарға айналдырады. 32-36-тармақтар жобадағы өлшемдерді, жарықты, шығу орындарының санын, жоспарлау шешімдері мен белгілерді сақтауды, сондай-ақ өтетін жерлерде, дәліздерде, тамбурларда, галереяларда, лифт холдарында, баспалдақ алаңдары мен сатыларында кедергі жасамауды талап етеді.

Еденнің ортасындағы шартты жолақты емес, жобадағы бүкіл бағытты тексеру керек. Шкафтың ашық есігі, өз бетінше көшірілген радиатор, интернет провайдердің қорабы, гүл қойғыш және қалдырылған арбаның шығып тұрған шеті пайдалы енді азайтуы мүмкін. Тіпті жанбайтын металл шкаф та кедергі болып қалады. Заттың жануына қарамастан, Қағидалар жолды тарылтуға тыйым салады.

Барлық үйге ортақ рұқсат етілетін енді көзбен шамалап белгілеуге болмайды. Өлшем ғимараттың жобасына, мақсатына және параметрлеріне байланысты. Қабат жоспарларын, өрт қауіпсіздігі бөлімін, пайдалануға беру актісін және кейін келісілген өзгерістерді алыңыз. Бұрынғы ПИК-тен немесе құрылыс салушыдан үйді қабылдағаннан кейін құжаттар жоқ болса, олардың жоқтығын тіркеп, толық жинақты жазбаша сұратыңыз. Жобалық көрсеткішсіз жасалған өлшем нақты геометрияны көрсетеді, бірақ талапқа сәйкестікті дәлелдемейді.

Авариялық шығу жолдарын бөлек белгілеңіз. Техникалық регламент оларды қосымша құтқару құралдарына жатқызады және эвакуациялық шығу жолдарының қажетті санын есептегенде есепке алмайды. Сондықтан ашық авариялық люк құлыпталған негізгі есікті ақтамайды, ал екінші бағыттың болуы бірінші бағытты қоймаға айналдыруға құқық бермейді.

Баспалдақ торы қорғалған кеңістік болып қалуға тиіс

Баспалдақ торы жобада көзделген түтін мен оттан қорғанысын сақтауға тиіс, сондықтан ондағы есіктерді алып тастауға, арақабырғаларды өзгертуге немесе қойма жасауға болмайды. Өрт кезінде әр қабаттағы адамдар бір кеңістікке жиналады. Пәтер жанындағы шағын зат ортақ ағынға кедергі жасайды, ал ашық тұрған өртке қарсы есік адамдар төмен түсетін қауіпсіз орынға түтін өткізеді.

№ 55 Қағидалардың 24-тармағы баспалдақ торларында, алаңдарда және дәліздерде қойма жасауға, баспалдақ астында және алаңдарда зат, жиһаз бен жанғыш материал сақтауға тікелей тыйым салады. Тар ауқымды ерекшелік бірінші немесе цокольдық қабаттағы баспалдақ астында орталық жылыту басқару тораптарына, су өлшеу тораптарына және электр қалқандарына арналған үй-жайларға қатысты. Олар жанбайтын материалдан жасалған арақабырғамен бөлінуі керек. Бұл жобадағы техникалық үй-жай, баспалдақ астына ағаш есік орнатып, тұрғындарға кілт таратуға берілген рұқсат емес.

Дәліз, холл, тамбур мен баспалдақ торының арасындағы есіктер де қорғаныстың бір бөлігі. Қағидалар жобада көзделген есіктерді, соның ішінде өрттің қауіпті факторларын тежейтін есіктерді алып тастауға тыйым салады. Тұрғындар ыстық болғандықтан немесе есік жапқышының даусы мазалағандықтан есікті кірпішпен тіреп қойса, үйді басқарушы шағымның себебін жойып, механизмді реттеп, есіктің өздігінен жабылуын қалпына келтіруге тиіс. Есікті алып тастау немесе оны үнемі ашық ұстау оңай, бірақ бұл жобалық шешімді бұзады.

Баспалдақты тексеруді жоғарыдан бастап, сыртқы шығу орнына қарай түсіңіз. Осылай бұрылыстың тасасында тұрған заттар, ашық электр қалқандары, бітелген аралық алаңдар және жабылмайтын есіктер көрінеді. Содан кейін жұмыс жарығын сөндіріп, тек жобадағы авариялық жарықты пайдаланып, сол бағытпен төменнен қайта жүріңіз. Күндізгі аралау электр сөніп, үйді түтін басқанда не болатынын көрсетпейді.

Жұмыстың екі түрін араластырмаңыз. Пайдалану кезіндегі бұзушылықты бірден жоюға болады, мысалы, тумбаны шығарып, есікті босату. Конструкцияның немесе жүйенің ақауына тексеру, жоба не жөндеу қажет: ауа қысымының жұмыс істемеуі, жобадағы есіктің болмауы, өзгертілген арақабырға. Конструкциялық ақауды «жиналған зат» деп атап, тазалаудан кейін өтінімді жабу қауіпті сол күйінде қалдырады.

Дәлізді пәтердің жалғасына айналдыруға болмайды

Көршілер қарсы болмаса және өтетін жер кең көрінсе де, ортақ дәлізді жеке кіреберіс бөлме ретінде пайдалануға болмайды. Тұрғындардың келісімі өрт қауіпсіздігінің міндетті талаптарын жоймайды және жобаны өзгертпейді. Ортақ мүлік барлық меншік иесіне, келушіге, балаға, қарт адамға және қозғалысы шектеулі адамға арналған міндетін атқаруға тиіс.

Көбіне балалар арбасы, велосипед, аяқ киім сөресі, жөндеуден қалған құрылыс материалы, қоқыс салынған қап және пәтер маңындағы шкаф дау туғызады. Басқарушы оларды жануына қарап қана «қауіпті» және «қауіпсіз» деп бөлсе, қателеседі. Жолда кемінде екі бөлек қауіп бар: зат жанып, түтін шығаруы мүмкін немесе қозғалысқа физикалық тұрғыдан кедергі жасайды. Металл киім кептіргіш өрт жүктемесін қатты арттырмауы мүмкін, бірақ қараңғыда адам оған сүрінеді.

«Бір метр қалдырдық» деген сөз де жоба мен дұрыс өлшемсіз ештеңені дәлелдемейді. Бос қашықтық тұтқаларды, есіктердің ашылуын және тұрақты жабдықты ескеріп, ең тар жерден өлшенеді. Велосипедті ойша шетке жылжытуға немесе дабылдан кейін иесі арбаны алып кетеді деп сенуге болмайды. Жолдың дәл қазіргі нақты күйі тексеріледі.

Көзге бірден түспейтін өзгерістер де бар: жаңа арақабырға холдың бір бөлігін бөліп тастаған, ауыстырылған пәтер есігі адам ағынына көлденең ашылады, кабель қорабы жарық белгісін жауып тұр, кілемше бекітілмеген, әрлеу материалы өрт қауіптілігінің жобада көзделген сыныбына сай емес. № 55 Қағидалардың 36-тармағы эвакуациялау жолдарының еденінде, қабырғасында, төбесінде, баспалдақтары мен сатыларында талап етілетін өрт қауіптілігі сыныбына сай келмейтін жанғыш материал қолдануға тыйым салады. Материалдың сыныбын сыртқы түріне қарап анықтау мүмкін емес, оның құжаттары қажет.

Даулы заттарға арналған жұмыс қағидасы қарапайым: егер зат жобада көзделмесе және жолдың белгіленген шекарасында тұрса, оның сол жерде тұруына тұрмыстық сылтау іздемеңіз. Орнын тіркеңіз, иесін анықтаңыз, алып тастауды талап етіңіз және бағыттан тыс жерде заңды сақтау орнын ұсыныңыз. Үй басқармасы ортақ дәлізді тегін қоймаға айналдыруға міндетті емес, бірақ бөтен мүлікке ұқыпты қарауға міндетті.

Қауіпсіздік үшін қойылған тор құтқаруға бөгет болады

Алаңдағы тор тұрғындарға ыңғайлы болғандықтан емес, жобаға және еркін эвакуация талаптарына кедергі келтірмеген жағдайда ғана рұқсат етіледі. Өтетін жерді жауып тұратын құрылым бұл талапқа көбіне сай келмейді. Көп айтылатын уәж орынды естіледі: тор бірнеше пәтерді бөгде адамнан қорғайды. Бірақ іс жүзінде ол адам мен көше арасына тағы бір істен шығуы мүмкін нүкте қосады.

№ 55 Қағидалар арнайы көрсетілген үй-жайларды қоспағанда, барлық қабаттың терезесіне және жертөле терезелерінің шұңқырларына тор орнатуға тыйым салады. Түтінденбейтін баспалдақ торларына апаратын балкондарға, лоджиялар мен галереяларға тор қоюға бөлек тыйым бар. Көршілес секцияларға өтетін есіктерді, люктерді және эвакуациялық баспалдақтарға шығатын жерлерді бітеуге, балкондар мен лоджиялардағы қабатаралық баспалдақтарды бұзуға немесе люктерді дәнекерлеуге болмайды.

Әр отбасыда кілт болса да, тамбур торы қауіпті. Кілт жоғалады, пәтерде қалады, түтін ішінде құлыпқа салу қиын болады немесе қонақта кілт мүлде болмайды. Электрмагниттік құлып та автоматты түрде жарамды болып саналмайды: жобалық шешімді, электр өшкендегі әрекетін және есіктің іштен кілтсіз ашылуын тексеру керек. Консьерж өтетін жерді ашып береді деген уәде техникалық тұрғыдан еркін шығуды алмастырмайды.

Өз бетінше қойылған торды оны тіркеп, орнатқан адамдарға хабарлап, кіру тәртібін шешкеннен кейін бөлшектеген дұрыс. Алайда меншік иелері шығын туралы дауласып жатыр деген себеппен тікелей қауіпті келесі жиналысқа дейін қалдыруға болмайды. Құзыретті маманнан жазбаша қорытынды алыңыз, құрылымды нақты мерзімде бөлшектеу туралы талап беріңіз. Талап орындалмаса, заңдағы өкілеттікпен әрекет етіп, қажет болса, мемлекеттік өрт бақылау органына немесе сотқа жүгініңіз.

Тұрғындарға «антипаника» тұтқасы бар кез келген жаңа есік автоматты түрде заңды болады деп уәде бермеңіз. Мұндай фурнитура бір мәселені, есіктің тез ашылуын шешеді. Бірақ ол арақабырғаның өзіне рұқсат берілгенін, еннің, түтіннен қорғаудың және жобадағы қозғалыс бағытының сақталғанын растамайды. Алдымен жоба мен бүкіл торап тексеріледі, содан кейін ғана жабдық таңдалады.

Есік іштен кілтсіз ашылуға тиіс

Эвакуациялық шығу жолының бекітпесі іштен кілтсіз еркін ашылуға тиіс, әйтпесе ғимараттағы адамдар үшін шығу жолы іс жүзінде жабық болады. Бұл № 55 Қағидалардың 34-тармағындағы тікелей талап. Жанындағы кілт қорабы, күзетшідегі кілт және үй чатына жазылған ортақ код адамға дәл сондай мүмкіндік бермейді.

33-тармақ есіктердің ғимараттан шығу бағытына қарай ашылуын белгілейді, бірақ Ф1.3 және Ф1.4 сыныптарындағы үй-жайлар секілді ерекшеліктерді де атайды. Көппәтерлі тұрғын үйлер Ф1.3 сыныбына жатады, сондықтан сыртқа ашылмайтын әр кіреберіс немесе пәтер есігін бірден бұзушылық деп атауға болмайды. Инспектор мен басқарушы нақты есікті жоба мен қолданылатын ерекшелік бойынша бағалауға тиіс. Ал іштен ашуға кедергі жасауға салынған тыйым күшінде қалады.

Есікті тексеру слесарьдың жұмысын емес, қарапайым адамның әрекетін қайталауы керек. Есікті штаттық бекітпемен жабыңыз, қауіпсіз рәсім бойынша кіруді бақылау құрылғысының қорегін ажыратыңыз және іштен бір түсінікті қимылмен ашып көріңіз. Жобада екі жақтаулы шығу жолының толық ені қолданылса, екі жақтауын да тексеріңіз. Кілемше, есіктің қисаюы, мұз, қатты тартатын жапқыш немесе кабель қозғалысқа кедергі келтірмейтініне көз жеткізіңіз.

Әр есіктің нәтижесін журналға бөлек жазыңыз, «шығу жолдары жарамды» деген ортақ белгімен шектелмеңіз. Пайдалы жазба мынадай болады:

• Орны: кіреберіс, қабат, есіктің немесе люктің нөмірі.
• Жобадағы мақсаты: эвакуациялық шығу жолы, өртке қарсы есік, авариялық люк.
• Тексеру: іштен ашылуы, екі жақтауы, жапқышы, тығыздағышы, белгісі, жарығы.
• Ақау: нақты не істемеді және күні көрсетілген фотосурет.
• Орындалуы: жауапты адам, мерзім, қайта тексеру және жұмысты жабатын құжат.

Мұндай жазба ақауды табу мен оны жоюды бөлек көрсетеді. Мердігерге қоңырау шалғаннан кейін өтінімді жабуға болмайды. Жобадағы күйдің қалпына келгенін растайтын қайта функционалдық тексеру ғана өтінімді жабады.

Жарық пен белгілер қараңғыда тексеріледі

Эвакуациялық жарық пен жарық белгілері қалыпты электр қорегі жоғалғанда жұмыс істеуге тиіс, сондықтан жарық дәлізді көзбен қарау жеткіліксіз. № 55 Қағидалардың 35-тармағы «Шығу», «Эвакуациялық (қосалқы) шығу» және «Эвакуациялық шығу есігі» көлемді жарық белгілерін жарық индикациясы қосулы, жарамды күйде ұстауды талап етеді. Жұмыс жарығының электр қорегі тоқтағанда авариялық жарық автоматты түрде қосылуға тиіс.

Лифттерді, сорғыларды немесе басқа жабдықты дайындықсыз тоқтатпау үшін электрді келісілген қауіпсіз рәсіммен ажыратады. Бақылаушыны тағайындаңыз, диспетчер мен тұрғындарға ескертіңіз, жүктеме төмен уақытты таңдаңыз. Электр ажыратылғаннан кейін қабаттың ең алыс нүктесінен көшеге дейін жүріп, қараңғы учаскелерді, көрінбейтін сатыларды және тек жақындағанда байқалатын белгілерді тіркеңіз.

Белгі қате бағытты түзетпейді. Бірінші қабат қайта жоспарланғаннан кейін жебе кейде құлыпталған шаруашылық есікке апарады, ал жаңа жарнама тақтасы көрсеткішті жауып қалады. Белгінің орнын жобамен және нақты шығу орнымен салыстырыңыз. Егер жоба жарық белгісін талап етсе, қолдан басып шығарылған жасыл жебе оны алмастырмайды.

Тексермей тұрып кеңселердегі эвакуация жоспарына қойылатын талаптарды тұрғын үйге қолданбаңыз. № 55 Қағидалар ғимараттар мен құрылыстарға эвакуация жоспарын әзірлеу жөніндегі жалпы талаптан тұрғын үйлерді тікелей алып тастайды. Бірақ көппәтерлі үйдің жобасында белгілер, жарық және басқа элементтер көзделсе, оларды жарамды күйде сақтау керек. Айырмашылық маңызды: артық плакат істемейтін шамның орнын толтырмайды және еркін өтетін жол жасамайды.

Сынақ нәтижелерін ғимарат паспортына немесе инфрақұрылым тізіліміне қосыңыз: күні, учаскесі, ажырату тәсілі, нақты жұмыс уақыты, ақауы, мердігерге берілген өтінім және қайта сынақ. Аккумуляторды жүктемемен ешкім тексермесе, есептік автономдық уақытты нақты уақыт деп жазбаңыз.

Жолды ретсіз емес, құжатпен босатыңыз

Ортақ өтетін жерді босату қаупті жоятын және бөтен затпен жасалған әрекетті дәлелдейтін алдын ала бекітілген рәсіммен жүргізілуге тиіс. Тізімсіз өз бетінше шығарып тастау жоғалған зат туралы дауға әкеледі, ал бітпейтін хабарландыру бұзушылықтың айлар бойы сақталуына мүмкіндік береді.

Жұмыс реті бес әрекеттен тұрады:

1. Жалпы және жақыннан түсірілген фотосурет жасаңыз, мекенжайды, кіреберісті, қабатты, күнді, кедергінің шамамен өлшемін және ең жақын шығу орнын көрсетіңіз.
2. Үй басқармасының өкілдерінен комиссия құрып, акт жасаңыз, мүмкіндік болса, үй кеңесінің мүшесі мен зат иесін шақырыңыз.
3. Хабарландыру және тікелей ескерту арқылы иесін анықтаңыз, нақты бұзушылықты, жою тәсілін және орынды мерзімді жазыңыз.
4. Зат алынбаса, қабылданған рәсім бойынша оны қауіпсіз сақтау орнына көшіріп, тізім жасаңыз және иесіне алу тәртібін хабарлаңыз. Даулы немесе құнды мүлік бойынша алдын ала заңгерлік баға алыңыз.
5. Бағытты қайта тексеріп, бос жолдың фотосуретін тіркеңіз және келесі аралау күнін белгілеңіз.

Мерзім қауіп деңгейіне байланысты. Дәнекерленген шығу жолы, жалғыз қолжетімді бағыттағы құлыпталған тор немесе есікті жауып тұрған зат дереу әрекет етуді және жағдайға қарай төтенше не бақылаушы органдарға хабарласуды талап етеді. Кең қабырғаның жанындағы аяқ киім сөресі жобалық шекараны тарылтса, ол да талапты бұзады. Бірақ ескерту тәртібі оны өз еркімен алып тастауға қысқа мерзім бере алады. «Орынды мерзімді» тұрақты кейінге қалдыруға айналдырмаңыз.

Меншік иелерінің жиналысы шаруашылық мәселелерді шеше алады, бірақ міндетті талапты орындамауға дауыс бере алмайды. «Велосипедті жұп қабаттарда қалдыруға рұқсат беру» туралы шешім МИБ-ті нұсқамадан қорғамайды және өрт жобасын өзгертпейді. Жиналыс сақтау орнын, аралау тәртібін, бюджет пен бөлшектеу шығынын бекітуге қажет, кедергіні заңдастыруға арналмаған.

ПИК-тен кейін басқаруды қабылдағанда бастапқы жағдайды рәсімдеу өте қажет. Құжаттар мен ортақ мүлікті қабылдау актісінде торларды, қоймаларды, жоқ есіктерді, дәнекерленген люктерді және орындалмаған нұсқамаларды тізіңіз. Бұл басқаруды қабылдағаннан кейін қауіпті жою міндетін алып тастамайды, бірақ нақты не берілгенін және жаңа тарап қандай жұмысты кідірмей бастағанын көрсетеді.

Айыппұл бұзушының мәртебесі мен салдарына қарай есептеледі

Жаза мөлшері жауапқа тартылған тұлғаның мәртебесі мен салдарға байланысты, сондықтан «айыппұл бес АЕК» деген сөз жағдайлардың бір бөлігіне ғана дұрыс. ҚР ӘҚБтК 410-бабының 1-бөлігі техникалық регламенттерде белгіленген талаптарды қоспағанда, тұрғын үйлер мен басқа нысандардағы өрт қауіпсіздігі талаптарын бұзуды немесе орындамауды қамтиды. Жеке тұлғаға ескерту немесе 5 АЕК айыппұл көзделген. Лауазымды тұлғаға, шағын кәсіпкерлік субъектісіне немесе коммерциялық емес ұйымға 15 АЕК, орта кәсіпкерлікке 50 АЕК, ірі кәсіпкерлікке 150 АЕК айыппұл салынады.

2026 жылы бір АЕК 4 325 теңгеге тең. Демек, 5 АЕК 21 625 теңге, 15 АЕК 64 875 теңге, 50 АЕК 216 250 теңге, ал 150 АЕК 648 750 теңге болады. Санатты үйдің көлеміне немесе қалаған сомаға қарап таңдауға болмайды: оны жауапқа тартылатын нақты тұлғаның құқықтық мәртебесі анықтайды.

Егер сол әрекет немесе әрекетсіздік адам денсаулығына зиян не елеулі залал келтірген өртке себеп болса және қылмыстық құқық бұзушылық құрамы болмаса, 410-баптың 3-бөлігі қолданылады. Айыппұл жеке тұлғаға 10 АЕК, лауазымды тұлғаға, шағын бизнеске немесе коммерциялық емес ұйымға 20 АЕК, орта бизнеске 200 АЕК және ірі бизнеске 300 АЕК болады. 2026 жылғы сомамен бұл 43 250, 86 500, 865 000 және 1 297 500 теңге. Баптың ескертпесі елеулі залал деп 50 АЕК-тен асатын соманы таниды, бұл 2026 жылғы көрсеткішпен 216 250 теңгеден асады.

МИБ үшін ТЖМ ұстанымы мәнді: мемлекеттік өрт бақылауы кіреберістерді, дәліздерді, баспалдақ сатылары мен алаңдарын, холдарды, шатырларды, техникалық қабаттарды, жертөлелерді және үйдің ортақ жүйелерін қамтитын ортақ мүлікті тексереді. Тұрғын үйдегі талаптарды меншік иелері МИБ арқылы қамтамасыз етеді, ал пәтердің немесе тұрғын емес үй-жайдың иесі өз міндеті шегінде нормаларды сақтауға жауап береді. Басқарушы компаниямен немесе мердігермен шарт жасасу жұмысты бөледі, бірақ заңда белгіленген міндеттерді өздігінен жоймайды.

Айыппұл бұзушылықты жоюдың орнына жүрмейді. Нұсқамада шаралар мен мерзімдер көрсетіледі, айыппұл төленгеннен кейін де жұмыс істемейтін шығу жолы сол күйінде қалады. Қайта тексеру нақты түзетілгенін растауға тиіс. Нұсқама техникалық жағынан қате көрінсе, оны белгіленген тәртіппен даулап, бір мезгілде уақытша қауіпсіздік шараларын қабылдайды. Оны жай ғана елемеуге болмайды.

Тұрақты бақылау қайта тазалаудан арзан

Жолдың бос болуын тұрақты жұмыс тәртібі қамтамасыз етеді: тағайындалған жауапты адам бұзушылықты көреді, жазба жасайды, оның жойылуын қадағалайды және нәтижені тексереді. Сенбілік күнгі бір реттік тазалық көмектеспейді, егер дүйсенбіде мердігер қораптарын тамбурға қайта қалдырса, ал тұрғын велосипедін алаңға әкелсе.

Тексеру жиілігін қауіпке қарай бөліңіз. Диспетчер немесе техник әр аралау кезінде негізгі шығу жолдары мен кіреберістерді қарай алады, қабаттар бекітілген кестемен тексеріледі, ал есіктерді, авариялық жарықты және түтіннен қорғау жүйелерін тиісті біліктілігі мен құжаттары бар мамандар сынайды. Жөндеу, көшу, үлкен жиһаз жеткізу, электрді ажырату немесе тұрғын шағымынан кейін тиісті учаскені жоспардан тыс тексеру керек.

Бірнеше үй басқаратын ұйымға ақаулардың бірыңғай кодтары қолайлы: «өтетін жердің тарылуы», «еркін ашылмайтын бекітпе», «тор», «алынған есік», «ақаулы жапқыш», «істемейтін белгі», «дәнекерленген люк». Сонда басшы жабылған өтінімдердің әдемі пайызын емес, мекенжай мен қабат бойынша қайталанатын бұзушылықты көреді. Бір зат үшінші рет пайда болса, мәселе фотосуреттің сапасында емес, бақылауда және қолжетімді сақтау орнында жатыр.

QABAT тұрғындардың өтініштері мен авариялық өтінімдерді қолданбадан, мессенджерлерден, телефон және QR-код арқылы қабылдай алады, ғимарат құжаттарын сақтап, инфрақұрылымды ортақ жүйеде жүргізеді. Бұл жұмыста фотосуретті, жауапты адамды, мерзімді және расталған жабуды бір жерге байланыстыру керек, сонда тор туралы шағым кіреберіс чаты мен мердігер журналының арасында жоғалмайды.

Оқып болғаннан кейінгі алғашқы әрекет жиырма бет жаңа регламентті қажет етпейді. Бір кіреберістің жобасын алып, техникпен бірге ең алыс пәтерден көшеге дейінгі нақты бағытпен жүріңіз. Қырындап өтуге, кілт іздеуге, заттан аттауға немесе қараңғыда бағытты болжауға мәжбүр ететін кез келген орынды үйдің қалыпты ерекшелігі емес, мән-жайы анықталғанға дейінгі ақау ретінде рәсімдеңіз.