Құрылыс салушыдан пәтер қабылдау қалай өтеді?

Құрылыс салушыдан пәтер қабылдау кілтті салтанатты түрде алу үшін керек емес. Бұл салынған үй-жайдың шартқа, қосымшаларға, жобалық сипаттамаларға және уәде етілген әрлеуге сәйкестігін тексеру. Кәдімгі қарау кезінде көруге болатынның бәрін «шағымым жоқ» деген сөздің астына қол қоймай тұрып тексеріп, жазбаша тіркеу қажет.

Іс жүзінде дау көбіне үлкен жарықтан басталмайды. Ол ешкім өлшемеген, нақты орнына байланыстырмаған және қол қойылған құжатқа енгізбеген «терезе дұрыс жабылмайды» деген сияқты он шақты ұсақ жазбадан басталады. Бір аптадан кейін құрылыс салушы терезе жарамды болғанын, сызатты меншік иесінің жұмысшылары түсіргенін, ал жөндеу мерзімін тараптар келіспегенін айтады. Дұрыс қабылдау осы сылтаулардың алдын ала жолын кеседі.

Төмендегі мәтін ең алдымен Қазақстанда үлестік қатысу шарты бойынша сатып алынған пәтер туралы. Дайын тұрғын үйді сатып алу-сату шартымен алғанда құқықтық нормалар мен құжаттар жиынтығы өзгеше болуы мүмкін, сондықтан өз шартыңыздың мәтіні бәрібір басқа біреудің үлгісінен маңызды.

Қабылдау рулеткадан емес, шарттан басталады

Қарауға дейін шарт пен барлық қосымшаны жинаңыз, өйткені пәтердің сапасы әсермен емес, келісілген сипаттамалармен тексеріледі. Қосымшада белгілі бір сыныптағы кіреберіс есік, таза әрлеу, розеткалардың нақты саны немесе кондиционерге дайындық уәде етілсе, осының бәрі тексерілетін міндеттемеге айналады. Жарнамалық буклеттің мазмұны шартқа енгізілсе немесе мәміле талаптарын басқа жолмен растаса ғана көмегі тиеді.

Үлестік қатысу шартын қосымшаларымен, пәтердің жоспар-схемасын, әрлеу мен жабдық сипаттамасын және үлестің беруге дайын екені туралы хабарламаны қатар қойыңыз. Уәкілетті компаниядан үйді пайдалануға қабылдау туралы тіркелген актінің деректемелерін сұрап, мекенжайды, блокты, қабатты және үй-жай нөмірін салыстырыңыз. ҚР «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» заңы бойынша үлес үйдің өзі пайдалануға қабылданғаннан кейін беріледі.

Екі оқиғаны шатастырмаңыз. Үйді пайдалануға қабылдау актісіне құрылысқа қатысушылар қол қояды, ол құрылыс нысанының дайындығын растайды. Үлесті беру шарты немесе актісі нақты пәтердің үлескерге берілгенін тіркейді. Бірінші құжаттың болуы сіздің пәтеріңізде сынған шыныпакет, кері тартатын желдету немесе жоқ розетка болмайтынын дәлелдемейді.

Уәкілетті орган бекіткен үлестік қатысу шартының үлгілік нысаны үлесті беруді үлескер беру актісінде көрсеткен кемшіліктерді жоюмен тікелей байланыстырады. Сол нысанда ұқыпсыз сатып алушы үшін қауіпті, құрылыс сапасына, техникалық нормаларға және санитариялық жағдайға шағымы жоқ деген жол бар. Барлық ескерту қасына енгізілмесе немесе құжаттың ажырамас бөлігі екені анық жазылған, қол қойылған қосымшамен толықтырылмаса, мұндай растауға қол қоймаңыз.

Өз шартыңыздағы мерзімдерді де тексеріңіз. Қолданыстағы үлгілік нысан үлескерге уәкілетті компанияның хабарламасын алған сәттен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде үлесті қабылдау міндетін жүктейді. Үлескер шағым айтпастан қабылдаудан жалтарса, шартта көзделген кезең өткен соң компания үлесті сот арқылы қабылдатуды талап етуге немесе белгіленген рәсіммен шартты бұзуға негіз алады. Сондықтан тексеруге үнсіз бармай қою себептері жазылған жауаптан нашар: күнді белгілеңіз, барыңыз және нәтижені рәсімдеңіз.

Тексеруге қарапайым құралдар мен тәуелсіз куәгер керек

Кәдімгі пәтерге шағын құралдар жиынтығы жеткілікті, бірақ әр аспап нақты бір сұраққа жауап беруі тиіс. Қуаты толық, жадында бос орны бар телефон, рулетка немесе лазерлік қашықтық өлшегіш, шағын деңгей өлшегіш, жарық фонарь және қарапайым шамы бар қуаттау құрылғысын немесе розетка тестерін алыңыз. Жылыту мен терезелерді тексеруге жанаспайтын термометр жарайды, бірақ жазда ол жүйенің жүктеме кезіндегі жұмысын көрсетпейді.

Косметикалық кедір-бұдырды дұрыс орнатпаудың белгісінен ажырата алмасаңыз, техникалық қабылдау маманын шақырыңыз. Оның көмегі қара әрлеуде, аумағы үлкен пәтерде, күрделі шынылауда, жылы еденде немесе көзге түсерлік жарықтар болғанда аса орынды. Бармай тұрып оның қандай аспап қолданатынын, жазбаша есепке не кіретінін және кейін сарапшыға не сотқа қорытындысын түсіндіре алатынын сұраңыз. Өлшемі жоқ қалың фотосуреттер альбомы қорытындыны алмастырмайды.

Құрылыс салушының өкілі тексеруге және ескертулерге қол қоюға қатысуы керек. Сіздің тарапыңыздан тағы бір адам куәгер әрі көмекші ретінде пайдалы: бір адам терезе жақтауын тексергенде, екіншісі жалпы көріністі, пәтер нөмірін және ақаудың өзін түсіреді. Бірыңғай нөмірлеуді кім жүргізетінін алдын ала келісіңіз, әйтпесе бір айдан кейін «IMG_4812» фотосын ведомостағы жолмен байланыстыру мүмкін болмайды.

Күндізгі тексерумен анықтауға болатын мәселені қараңғыда қарап, пәтерді қабылдамаңыз. Қиғаш түскен табиғи жарық қабырғадағы толқынды, әйнектің зақымын және реңк айырмасын жақсы көрсетеді. Бірақ электр, су немесе есептегіштерге қолжетімділік болмауы тиісті тармақтарды жарамды деп белгілеуге негіз емес. «Тексеру мүмкін болмады» деп жазып, себебін көрсетіңіз және қосымша қарау күнін белгілеңіз.

Тексерудің рұқсат етілген тәсілдерін келісіңіз. Кернеу бар қалқанды ашуға, еденге су төгуге немесе үй-жай дайын емес жүктеме жасауға болмайды. Электрді, құбырлардың саңылаусыздығын немесе желдетуді аспаппен тексеру қажет болса, оны бейінді маманға тапсырыңыз. Бір барғаннан актіні аяқтау ниетінен өз қауіпсіздігіңіз маңызды.

Тексеру жолы сәйкестендіруден әрлеуге қарай жүреді

Бөлмелер арасында секіріп, ақауларды жоғалтпау үшін үй-жайды бір бағытпен қараңыз. Пәтер есігінің сыртынан бастаңыз: үй мен пәтер нөмірін, алаңның, кіреберіс есіктің, қоңыраудың, домофонның, есептегіш шкафтарының жағдайын және жабу арматурасына қолжетімділікті түсіріңіз. Ортақ мүліктің ақауын да тіркеңіз, тіпті оны жеке әрлеу тізіміне енгізу мүмкін болмаса да: тік құбырдан аққан су немесе алаңдағы сынған терезе көп ұзамай пәтерге әсер етеді.

Одан кейін пәтерді мына ретпен аралаңыз:

1. Жоспарды, үй-жайлардың мақсатын, ойықтардың, тік құбырлардың, желдету арналарының және инженерлік желі шығарылымдарының орналасуын шарт қосымшасымен салыстырыңыз.
2. Негізгі ұзындық пен енді өлшеңіз, елеулі күмән болса, маманға аумақты бақылау өлшемін жасатып, техникалық паспортпен салыстырыңыз.
3. Әр бөлмедегі қабырға, еден мен төбені, содан кейін терезе, есік және әрлеуді тексеріңіз.
4. Бұдан соң қауіпсіз қолжетімділік шегінде электрді, суды, кәрізді, желдетуді, жылытуды және есептегіштерді сынаңыз.
5. Соңында кілттерді санап, есепке алу аспаптарының көрсеткішін түсіріңіз және ескертулер нөмірлерін қайта қарап шығыңыз.

Нақты аумаққа бөлек назар аудару керек. Шартта өзгеше тәртіп белгіленбесе, үлгілік нысан техникалық паспорт тіркелгеннен кейін 30 күнтізбелік күн ішінде нақты аумақ айырмасын есептеуді көздейді. Тұрмыстық рулеткаға қарап ақша туралы қорытынды жасамаңыз: қабырға қалыңдығы, қуыстар және өлшеу әдістемесі нәтижеге әсер етеді. Алдымен техникалық паспортты алыңыз, содан кейін сандарды және бір шаршы метр бағасы туралы талапты салыстырыңыз.

Орындалған жұмыс шартыңызға сай келмесе, «бәрінде осылай» деген уәжге келіспеңіз. Сонымен бірге өз қалауыңызды ақауға айналдырмаңыз: жоспарда және сипаттамада қосымша розетка болмаса, оның жоқтығын талап ете алмайсыз. Әр жазбаның негізі түсінікті болуы керек: шарт, қосымша, жобалық сипаттама, қауіпсіздіктің міндетті талабы немесе көзге көрінетін ақау.

Пәтердің қаңқасы аспаптар қосылмай тұрып сапаны көрсетеді

Қабырға, еден тұтастырғышы, төбе, терезе мен есік көзбен, өлшеммен және қозғалатын бөліктерді іске қосып тексеріледі. Жарықтар мен ылғал іздерінен бастаңыз. Алдымен беттің жалпы көрінісін, одан кейін бағдар нысаны бар орташа көріністі және сызғыш қойылған жақын көріністі түсіріңіз. Ұзындығын, енін, бағытын және нақты орнын жазыңыз. «Жатын бөлмедегі терезе ойығының жоғарғы оң жақ бұрышынан 620 мм жерде, ұзындығы шамамен 430 мм жарық» деген тұжырым «жарықтар» деген сөзден әлдеқайда дәл.

Беттерді лайық ұзындықтағы деңгей өлшегішпен және тегістегішпен тексеріңіз, бірақ рұқсат етілетін ауытқуды өзіңіз белгілемеңіз. Өлшемді шартпен, жобамен және қолданылатын құрылыс нормаларымен салыстырыңыз, ал даулы ауытқуды маманға беріңіз. Сатып алушылар көбіне ауытқудың шамасын да, бағытын да тіркемей, «қабырға қисық» деп жазады. Құрылыс салушыға эмоцияға жауап беру оңай, ал қайта өлшеуге болатын нәтижені теріске шығару қиын.

Еден тұтастырғышынан кең жарықтарды, қуыстарды, үгітілуді, деңгей айырмасын және ылғал жерлерді іздеңіз. Тоқылдатып көру қабаттың ажырауын көрсетуі мүмкін, бірақ себебін өздігінен дәлелдемейді. Жердің шекарасын бояу таспасымен белгілеңіз, дыбысы бар видео түсіріп, аумағын жазыңыз. Пәтер таза еден жабынымен берілсе, жиһаз кіргізбей тұрып түйіскен жерлерді, кетіктерді, көтерілген тұстарды және саңылауларды қараңыз.

Әр терезе жақтауын ашып, жауып, көзделген режимдерге қойыңыз. Тұтқа қысылмауы, жақтау рамаға тимеуі, тығыздағыш үзіліссіз жатуы, ал шыныпакетте жарық пен кетік болмауы керек. Ауа өту мен ылғал іздерін табу үшін еңістер мен түйіскен жерлерді тексеріңіз. Жалынмен тексеру қауіпті әрі дәл емес, саңылаусыздық даулы болса, аспаптық зерттеу қолданылады.

Кіреберіс және бөлмеаралық есіктер де осылай тексеріледі: геометрия, есік төсемі, қорап, құлып, тұтқалар, топсалар, саңылаулар, табалдырық және кілттердің толықтығы. Кілтті алмай тұрып беттің әр зақымын жазыңыз. Бергеннен кейін құрылыс салушы майысқан жер материал кіргізгенде пайда болмады ма деп орынды сұрайды.

Балконда немесе лоджияда шынылауды, су қайтарғыштарды, түйісулерді, қоршауды және су жиналуы мүмкін жерлердің еңісін қараңыз. Қоршаудың сыртына шықпаңыз және қасбетті сыртынан өзіңіз тексермеңіз. Қасбеттегі жарықты, бекітілмеген бөлшекті немесе саңылауды қауіпсіз жерден түсіріп, зерттеу жүргізу талабымен жалпы ведомосқа енгізіңіз.

Инженерлік жүйелер тек жұмыс режимінде тексеріледі

Розетка, кран немесе желдету торы орнатылған болып көрініп, жұмыс істемеуі мүмкін, сондықтан инженерлік жүйелерді сырттай қарау жеткіліксіз. Алдымен коммуникациялар ресми түрде қосылғанына және өкіл сынауға рұқсат бергеніне көз жеткізіңіз. Есептегіштердің нөмірлері мен бастапқы көрсеткішін, пломбалардың жағдайын, автоматтардың орналасуын және желілердің таңбасын жазыңыз. Себебін білмесеңіз, жоқ пломбаны «жұлынған» деп сипаттамаңыз, көрген деректі ғана тіркеңіз.

Электр қалқанында қорғаныш панельдерін алмай, толықтық пен жазуларды тексеріңіз. Содан кейін қолжетімді розеткаларды тестермен немесе қуаты аз шаммен сынаңыз, қарастырылған жарықты қосып, ажыратқыштарды тексеріңіз. Қорғаныш ажырату құрылғысы мен желі параметрлерін қауіпсіз тексере алатын адам қарауы тиіс. «Розетка жұмыс істемейді» деген жазбаға бөлмені, қабырғаны, бағдардан қашықтықты және тексеру тәсілін қосыңыз.

Санитариялық торап пен асүйде жүйе іске қосуға дайын болса, суды кезекпен ашыңыз. Қысымды субъективті бағаламай тексеріңіз, судың кету жылдамдығын, раковина астындағы қосылыстарды, жабу крандарын, техникаға арналған шығарылымдарды және бірнеше минут жұмыс істегеннен кейін су ақпайтынын қараңыз. Су тасқынын жасамай, қарастырылған ағызу орындарына аздап су құйыңыз. Кәріз иісі, баяу ағу және қосылыстағы тамшы жеке нөмір алады, өйткені олардың себептері мен жөндеуі бөлек.

Желдетудегі тартылысты алақанмен сенімді бағалау мүмкін емес. Қағаз парағы ағын бағытының жуық белгісін ғана береді, оған ашық терезелер, ауа райы және жалпы үй жүйесінің жұмысы әсер етеді. Тор пәтерге ауа үрлесе, тартылыс болмаса немесе есік жабылғанда нәтиже өзгерсе, тексеру жағдайын жазып, аспаппен өлшеуді талап етіңіз. Себебі анықталғанша арнаны әрлеумен жаппаңыз.

Жылыту жүйесі іске қосылған жылыту кезеңінде ғана толық тексеріледі. Радиаторларды, қосылыстарды, бекітпелерді, реттеу арматурасын және су ағу іздерін қараңыз. Жазда жылумен тексеру мүмкін еместігін актіге енгізіп, жүйе қосылғаннан кейін жасырын кемшілік туралы хабарлау құқығын сақтаңыз. Жылы еден мен кондиционерге де осы қағида жүреді: маусымдық тексерудің болмауын жарамдылықты еш шартсыз растауға айналдыруға болмайды.

Жалпы үй жүйелері пәтерге ішкі жүйелерден кем әсер етпейді. Меншік иесі білуі тиіс есепке алу аспаптарына, апаттық крандарға және техникалық аймақтарға жолды көрсетуді сұраңыз. Лифт жұмыс істемесе, жертөледе су тұрса немесе өрт есігі бұғатталса, бұл туралы құрылыс салушыға және үйдің болашақ басқару органына бөлек хабарлаңыз. Пәтердің жеке актісі бүкіл үй мәселелерінің журналын жұтып қоймауы керек.

Ақау ведомосы фактілер туралы дауды болдырмауы керек

Ақау ведомосы бөтен адам зақымды тауып, тексеруді қайталап, талап етілетін нәтижені түсіне алғанда жұмыс істейді. Құжаттың атауы екінші орында: ол беру актісіне қосымша, тексеру актісі немесе ескертулер тізбесі болуы мүмкін. Тараптардың қолы, пәтермен және шартпен байланысы, күні, нөмірлеу, тапсыру тәсілі және тізілген талаптарды жоққа шығаратын сөйлемнің болмауы маңызды.

Әр тармақ үшін бөлме мен бағдарды, көзге көрінетін ақауды, өлшемді немесе тексеру шартын, міндеттемеге сілтемені, талап етілетін әрекетті және келісілген мерзімді жазыңыз. Жобалаушы болмасаңыз, жөндеу технологиясын өзіңіз белгілемеңіз. «Су ағуын тоқтатып, зақымданған әрлеуді қалпына келтіру» талабы орындаушыға дұрыс әдісті таңдауға мүмкіндік береді, ал «силиконмен бітеу» талабы сапасыз шешімді бекітіп қоюы мүмкін.

Жұмысқа жарайтын жол мынадай:

№ 07 | Кухня, наружная стена, окно слева
Дефект: створка задевает нижнюю часть рамы при закрывании; на раме потёртость 35 мм.
Проверка: дефект повторился при трёх последовательных закрываниях, видео 07-1.
Требование: отрегулировать створку, устранить задевание, восстановить повреждённое покрытие.
Срок: до 18 августа 2026 года.
Проверка выполнения: створка свободно открывается и закрывается во всех предусмотренных режимах.

Фотосуреттерді тізіліммен бірге тіркеңіз: ақау нөмірі, файл атауы, күні және қысқаша сипаттамасы. Түсіруді мекенжайдан немесе пәтер нөмірінен бастап, содан кейін бағдарды және жақын көріністі көрсетіңіз. Мессенджердегі суреттерді ғана емес, бастапқы файлдарды сақтаңыз. Бір үздіксіз видеомен бүкіл бағытты түсіру пайдалы, бірақ видео жазбаша жолдарды алмастырмайды.

Ведомостың соңында тармақтар мен беттердің жалпы санын, қосымшалар тізбесін, қайта тексеру күнін немесе оны келісу тәртібін көрсетіңіз. Құжат көлемді болса, әр бетке қол қойыңыз немесе тігіңіз. Түзетулерді екі тарап та куәландырады. Қол қойылғаннан кейін ешкім жаңа мәтін қоспауы үшін бос жолдардың үстінен сызық жүргізіледі.

Өкіл ведомосқа қол қоюдан бас тартса, жалғыз дананы кеңседе қалдырмаңыз. Куәгерлердің алдында бас тартқаны туралы белгі жасаңыз, сол құжатты ресми талаппен жіберіңіз және жеткізілгенін растайтын дәлелді сақтаңыз. Біржақты материал екі тарап қол қойған актіден әлсіз, бірақ ретті тіркеу ауызша келісімнен жақсы.

Қол қою ақаудың ауырлығына және құжат мәтініне байланысты

Кез келген кемшілік пәтерден толық бас тартуға сенімді негіз бермейді, бірақ көзге көрінетін әр кемшілікті жазбаша ескерту қажет. ҚР Азаматтық кодексі қабылдау кезінде тіркеуге болатын ақаулар мен нәтижені мақсатына сай пайдалануға мүмкіндік бермейтін әрі тараптар жоя алмайтын кемшіліктерді ажыратады. Мердігерлік нормаларын нақты дауға қолдану шарт пен тараптардың мәртебесіне байланысты, сондықтан «актіге ешқашан қол қоймаңыз» деген әмбебап кеңес «қол қоя беріңіз, кейін жөндейді» деген кеңес сияқты нашар.

Пәтерді қауіпсіз пайдалануға болса, ал ескертулерді жою мүмкін болса, толық қосымшамен құжатқа қол қою көбіне орынды шешім болады. Құжаттың өзінде пәтерді белгілі бір беттен тұратын ведомостағы ескертулермен қабылдайтыныңызды, талаптарды сақтайтыныңызды, ал шағымның жоқтығы туралы сөйлемді алып тастайтыныңызды қолмен немесе баспа түрінде жазыңыз. Компания өкілі осы ескерту мен қосымшаға қол қоюы тиіс.

Кіреберіс есік болмаса, сымдар қауіпті ашық жатса, кәріз жұмыс істемесе, су белсенді ағып тұрса немесе елеулі, жойылмайтын ақау пәтерді мақсатына сай пайдалануға мүмкіндік бермесе, қол қоюдан бас тарту себептерін тіркеңіз. Кедергіні жоюды және жаңа тексеру тағайындауды жазбаша талап етіңіз. Конструкцияға немесе қауіпсіздікке қатысты салмақты мәселе бойынша зерттеу жасатыңыз, өйткені тұрмыстық видео жеткіліксіз болады.

Құжат шартсыз беруді рәсімдеп, шағымның жоқтығын растаса, кілтті «жөндеу үшін ғана» алмаңыз. Сонымен бірге кілтті алудың өзі талаптарды жояды деп ойламаңыз: қол қойылған құжаттардың толық жиынтығы мен нақты жағдайлар маңызды. Даналар тараптарға берілмей тұрып әр бетті суретке түсіріңіз.

Құрылыс салушы қолы, мөрі және беру шартымен байланысы жоқ бөлек ішкі ескерту парағын ұсынуы мүмкін. Оны қосымша жұмыс құжаты ретінде ғана қолданыңыз. Құқықтық маңызы бар ескертулер қол қойылған актіге немесе қосымшаға, болмаса тиісті жолмен тапсырылған талапқа енуі керек.

Жөндеу мерзімін тараптар жазбаша белгілейді

Қазақстанда пәтердегі барлық құрылыс кемшілігін жоюға арналған бірыңғай күн саны жоқ. ҚР «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» заңының 17-бабы 6-тармағы үлескерге қабылдау кезінде табылған ауытқуларды тараптар келіскен мерзімде жоюды уәкілетті компаниядан талап ету құқығын береді. Сондықтан ведомостағы «мерзім» жолын бос қалдыруға немесе «жақын арада» деген сөзбен алмастыруға болмайды.

Жұмыс сипатын, кіру мүмкіндігін және материал жеткізуді ескеріп күн белгілеңіз, бірақ бір нақты күнді талап етіңіз. Ақау көп болса, кесте жасауға болады: апаттық су ағуы дереу тоқтатылады, терезелерді реттеу бір күнге, шыныпакетті ауыстыру басқа күнге дейін аяқталады. Жауапты адам мен кіру тәртібі де тіркеледі. Шебердің телефонмен айтқан мерзімі компаниямен келісілген мерзімге тең емес.

Талапқа жауап беру мерзімін жөндеу мерзімімен араластырмаңыз. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті ҚР «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңының 42-4-бабы бойынша тәртіпті түсіндіреді: сатушы немесе орындаушы талапты алған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде құжатпен расталған, уәжді жазбаша жауап беруге тиіс. Компания осы 10 күнде жауап беруге міндетті, бірақ тараптар басқа мерзім келіскен болса, күрделі ақауды жою он бірінші күні автоматты түрде кешіккен болып саналмайды.

Тұтынушылық тәртіп жеке тұлға пәтерді кәсіпкерлік қызметке емес, жеке қажетіне алған кезде қолданылады. Үй-жайды компания сатып алса, ЖК оны бизнесте пайдаланса немесе шарттың ерекше құрылымы болса, дау тұтынушылық тетіксіз азаматтық шарт бойынша жүруі мүмкін. Күмәнді жағдайда заңгер талап жібергеннен кейінгі ресми бас тартуды емес, оған дейін шартты оқуы тиіс.

Мердігердің пәтерге кіруін тіркеңіз. Бірнеше қолайлы уақыт аралығын ұсыныңыз, келу журналын жүргізіңіз, адамдардың аты-жөнін және орындалған жұмысты жазыңыз. Меншік иесі бригаданы айлар бойы кіргізбесе, мерзімнің өтуі туралы дау күрделене түседі. Компания келмесе, хаттарыңыз кіруге мүмкіндік болғанын көрсетеді.

Қайта тексеру әр жолды жеке жабады

Қайта тексеру «бәрі жойылды» деген жаңа жалпы қол қою үшін емес, нәтижені тексеру үшін керек. Бастапқы ведомосты алып, оның нөмірлері бойынша жүріңіз. Әр тармаққа бір мәртебе қойыңыз: жойылды, ішінара жойылды, жойылмады, тексеру мүмкін емес. Жөндеу кезінде пайда болған жаңа зақымдар жаңа нөмірлер мен фотосуреттер алады.

Ақауды қандай тәсілмен тапсаңыз, сол тәсілмен тексеріңіз. Терезе жақтауы рамаға тиіп тұрса, оны бірнеше рет ашып-жабыңыз. Қосылыс су жіберсе, суды ағызып, күтіңіз. Розетка жұмыс істемесе, сол жарамды тестерді пайдаланыңыз. Жаңа жағылған бояу қабырға негізінің ылғалдануы тоқтағанын дәлелдемейді.

Бригада тармақтардың көбін түзетті деп бүкіл ведомостың жабылғанына қол қоймаңыз. Мәртебелер кестесі және қалған жұмыстарға жаңа мерзімі бар қайта тексеру актісін жасаңыз. Су жоқтығы немесе жылытудың қосылмауы сияқты тексеруге мүмкіндік бермеген жағдайларды көрсетіңіз. Екі тарапқа бірдей даналар беріледі.

Пәтер берілгеннен кейін шартты, техникалық паспортты, хабарламаларды, екі актіні, фотосуреттерді, видеоны, хат алмасуды және жеткізу дәлелдерін бір мұрағатта сақтаңыз. Фотолардың түпнұсқасын өңдемеңіз және қолжетімділігі жоғалуы мүмкін бұлттағы сілтемемен шектелмеңіз. Тік құбырдан су ағуын бір-бірімен байланысы жоқ он шағым ретінде қатар жүргізбеу үшін жалпы желі ақаулары туралы мәліметті үйдің басқару органына берген дұрыс.

Осы жерде жеке пәтер үдерісі бүкіл үйді пайдалануға ұласады. QABAT тұрғындардың өтініштерін қолданба, WhatsApp, Telegram, телефон және QR-код арқылы қабылдайды, ал құжаттар модулі басқару органына кешен берілгеннен кейін байланысты материалдарды сақтауға көмектеседі. Бұл құрылыс салушымен қол қойылған актіні алмастырмайды, бірақ ортақ ақаудың тұрғындар, басқарушы компания және мердігер арасында жоғалуына жол бермейді.

Құрылыс салушының бас тартуы талапты, сараптаманы және дұрыс адресатты қажет етеді

Компания ескертулерге қол қоймаса, келісілген мерзімді өткізіп алса немесе ақауды мойындамаса, әңгімені жазбаша талапқа көшіріңіз. Тараптар мен шартты, тексерулер ретін, жойылмаған тармақтардың нөмірлерін, құқықтық және шарттық негізді, бір анық талапты, жауап мерзімін және қосымшалар тізбесін көрсетіңіз. Хатты бірден барлық мемлекеттік органға жіберемін деген қоқан-лоққымен толтырмаңыз.

Талапты мазмұны мен алынған күнін дәлелдейтін тәсілмен тапсырыңыз: кеңсе арқылы өз көшірмеңізге кіріс нөмірін қойғызып, уәкілетті алушының қолымен курьер арқылы немесе салым тізімдемесі және хабарламасы бар тапсырысты пошта жөнелтімімен. Мессенджердегі хабарлама келуді ұйымдастыруға ыңғайлы, бірақ қызметкер нөмірін ауыстыруы, чатты өшіруі немесе талап қабылдауға өкілетті емес екенін айтуы мүмкін.

Ақаудың себебі даулы болса, маман тартыңыз немесе сараптама туралы мәселе қойыңыз. Азаматтық кодекстің 630-бабы тапсырыс беруші мен мердігер арасында кемшіліктер немесе олардың себептері туралы дау болғанда сараптама өткізуді көздеп, шығынды қорытындыға қарай бөледі. Үлескер мен уәкілетті компания қатынасында сот қолданылатын нормаларды, шартты, сарапшының біліктілігін және ақау мен құрылыс арасындағы байланысты бағалайды. Сондықтан «жөндеудің нашар екенін растауға» емес, ақаудың болуы, себебі, салдары және жою құны туралы сұрақтары бар зерттеуге тапсырыс беріңіз.

Теріс жауаптан кейін немесе 10 күнтізбелік күн ішінде жауап болмаса, тұтынушы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің аумақтық департаментіне, соның ішінде «Е-Өтініш» арқылы жүгіне алады. Шартты, талапты, тапсырылғанын дәлелдейтін құжатты, жауапты, актілерді, фотоларды және қорытындыны тіркеңіз. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы өз құзыреті шегінде құрылыс талаптарының бұзылуын қарайды, бірақ оған өтініш беру компанияға ақша немесе шарт бойынша қойылған талапты алмастырмайды.

Міндеттемені орындату, залалды, тұрақсыздық айыбын өндіріп алу немесе елеулі кемшілік туралы дауды шешу керек болса, сот қажет. Талап қоюға дейін шарт бойынша соманы есептеңіз, шығын дәлелдерін жинаңыз және міндетті сотқа дейінгі тәртіпті тексеріңіз. Ірі ақау, мәмілені бұзу немесе мерзімді өткізіп алу қаупі болса, қазақстандық заңгердің көмегі тұжырымдардың дәлдігімен өзін ақтайды.

Жасырын ақау табылған бойда хабарланады

Беруге қол қою құрылыс салушыны кәдімгі тексерумен табу мүмкін болмаған ақау үшін жауапкершіліктен босатпайды. Жаңбырдан кейін көрінген су ағуы, қыста сыртқы қабырғаның тоңуы, қосылғаннан кейінгі жылыту ақауы немесе сымдардың жасырын мәселесі жаңа акт пен жедел хабарлауды қажет етеді. Іздің кебуін немесе жөндеудің себепті жауып қалуын күтпеңіз.

2026 жылғы 1 шілдеден бастап ҚР Құрылыс кодексі қолданылады. Оның 122-бабы құрылыс нысандары үшін пайдалануға қабылданған күннен бастап кемінде бес жыл ең төмен кепілдік мерзімін, ал көтергіш конструкциялар, шатыр және ғимараттардың сыртқы қабырғаларына (қасбеттеріне) кемінде он жыл белгілейді; материалдарға, бұйымдарға, жабдық пен конструкцияларға өндірушілер өзге мерзім белгілеуі мүмкін. Азаматтық кодекс те құрылыс мердігерлігінің кепілдігін реттейді, бірақ тапсырыс беруші мен мердігер арасындағы он жылдық кепілдік әр сатып алушының құрылыстың кез келген қатысушысына қоятын бірдей тікелей талабына автоматты түрде айналмайды.

Сіздің дауыңызда кімнің жауапты екенін анықтау қажет: үлестік қатысу шарты бойынша уәкілетті компания, құрылыс салушы, мердігер, сатушы немесе пайдалану мәселесі бойынша басқару органы. Шарттың кепілдік тармағын, үйдің қабылданған күнін, бөлшектің табиғатын және зақым себебін тексеріңіз. 2026 жылы бекітілген құрылыс нысанын пайдалану қағидалары кепілдік ақауларының жойылуын пайдалану журналында тіркеуді талап етеді, сондықтан ортақ мәселені үйді пайдалануға жауапты адамға да жіберген жөн.

QABAT ОСИ немесе басқарушы компания жұмысында өтініштерді, құжаттарды және ортақ ақау тарихын сақтай алады, бірақ пәтеріңіз бойынша талап бәрібір тиісті борышкерге баруы керек. Үй қасбет, шатыр, тік құбыр немесе желдету туралы бірдей хабарламаларды неғұрлым ерте біріктірсе, жүйелік ақауды бір меншік иесінің жөндеуіне жабу соғұрлым қиын болады.

Апат орнын қарағанға дейін қауіпсіз әрекетпен залалды шектеңіз: қолжетімді кранды жабыңыз, апаттық қызметті шақырыңыз, үй басқармасына хабарлаңыз. Содан кейін күні, жағдайлары, қатысушылары, аспап көрсеткіштері және зақымданған мүлік жазылған акт жасаңыз. Кідіріс қауіпті арттыратын жағдайдан басқа кезде бірлескен тексеруге немесе маман қорытындысына дейін конструкцияны бөлшектемеңіз. Сондай кезде де бастапқы жағдайды түсіріп, қауіпсіз болса, ауыстырылған бөлшектерді сақтаңыз.

Қабылдау кілтпен емес, дәлелдер жинағымен аяқталады: шарт, нақты ведомос, келісілген күндер және қайта тексеру актісі. Алғашқы қарауда болашақ сот дауын болжаудың қажеті жоқ. Келесі кез келген қатысушы нақты ненің жұмыс істемегенін, компания бұл туралы қашан білгенін және қандай міндеттеме орындалмағанын көретіндей жасау керек.