QABAT.
7 мин оқу

Көппәтерлі үйде қоқыс шығару қалай ұйымдастырылады

Қоқыс шығару, толған контейнер мен лас алаңға кім жауап беретінін, қайда шағымдануды және үйдің қалдық жинау тәртібін қалай өзгертетінін талдаймыз.

Көппәтерлі үйде қоқыс шығару қалай ұйымдастырылады

Толып кеткен контейнер ОСИ төрағасын да, қоқыс шығаратын компанияны да, әкімдікті де бірден кінәлі етпейді. Жауапкершілік нақты ненің орындалмағанына байланысты: көлік кесте бойынша келмеді ме, контейнер жетпей ме, алаң тазаланбай ма, кіреберіс жабық па әлде тұрғындар құрылыс қалдығын жанына үйіп қойды ма. Үй осы жағдайлардың бәрін «қоқысты алып кетіңіздер» деген бір шағымға біріктірсе, әр орындаушы оны басқа тарапқа жолдай алады.

Жұмыс тәртібі қарапайым: әуелі алаң мен контейнерлердің иесін, жинау және тасымалдау операторын, осы мекенжайға бекітілген шығару тәртібін және аумаққа қызмет көрсететін тарапты анықтау керек. Содан кейін нақты бұзушылықты тіркеп, талапты процестің сол бөлігіне жауапты адамға не ұйымға жіберу қажет. Төменде жауапкершілік шегін үйді қабылдау және басқарушы ауысқан кезде кездесетін жағдайлар арқылы талдаймын. Мұндай кезде ескі шарттар мен актілер әр папкада жатады немесе мүлде берілмей қалады.

Жауапкершілікті болжамсыз қалай бөлуге болады

Жауапкершілік тұрғындардың кімнің телефон нөмірін бірінші тапқанына емес, орындалатын жұмысқа қарай бөлінеді. Оператор орталықтандырылған жүйенің, жария немесе тікелей шарттың талаптарына сай ҚТҚ жинап, тасымалдайды. Контейнерлер мен алаңның иесі немесе оларға қызмет көрсететін ұйым құжаттар мен жергілікті қағидалар белгілеген шекте олардың санына, жарамдылығына және санитариялық жағдайына жауап береді. Жергілікті атқарушы орган елді мекендегі коммуналдық қалдықтар жүйесін ұйымдастырады және оператор кестені үнемі орындамаса немесе жүйенің өзі тұрақты шығаруды қамтамасыз етпесе, араласуға тиіс.

Төрт құжаттан бастаңыз: жер учаскесінің актісі мен кондоминиум шекарасы туралы мәлімет, алаңның жауапкершілік шегін немесе баланстық тиесілігін көрсететін акт, қалдықтарды жинау және тасымалдау шарты, сондай-ақ жергілікті абаттандыру қағидалары мен коммуналдық қалдықтарды басқару бағдарламасы. Қоршаудағы тақтайша, контейнердің түсі және аула сыпырушысының сол жерді бұрыннан тазалайтыны меншік құқығын дәлелдемейді. Бір аула жалпы пайдаланудағы жердегі қалалық алаңды қолдануы мүмкін, екіншісінің алаңы үй мүлкінің құрамына кіреді, ал үшіншісі оны көрші үймен және дүкендермен бөліседі.

Экологиялық кодекстің 367-бабы орталықтандырылған жүйені жергілікті атқарушы органдар ұйымдастыратын жүйе деп сипаттайды. Ол меншігінде контейнер алаңы мен контейнері жоқ нысандарға, сондай-ақ жалпы пайдаланудағы жерде орналасқан, біреудің меншігіндегі алаңдарға қызмет көрсетеді. Бұл шекті ажыратуға көмектеседі: үйдің жанында контейнердің тұруы оны үйдің ортақ мүлкіне айналдырмайды. Дау туса, аудандық немесе қалалық ТКШ бөлімінен алаңдар схемасын, мекенжайдың қай операторға бекітілгенін және оператордың атауын сұраңыз, ал үй басқарушысынан жер мен мүлік құжаттарын талап етіңіз.

Орындалмаған рейске оператор жауап береді

Контейнерге жол ашық болса, ішінде рұқсат етілген ҚТҚ жатса, ал көлік белгіленген мерзімде келмесе, талап жинау және тасымалдау операторына қойылады. Ол көліктің бұзылуын, жүргізушінің жетіспеуін немесе полигонның толуын қызметтің орнына ұсына алмайды. Бұл себептер оның өндірістік мәселесін түсіндіреді, бірақ үй үшін нәтиже өзгермейді: мекенжай бойынша қызмет уақытында көрсетілмеді.

Кестені диспетчердің ауызша сөзінен алмаңыз. Оның дереккөзі қалаға байланысты әртүрлі болады: үймен жасалған шарт, жария шарт, маршруттық тапсырма немесе әкімдік қызмет көрсету аймағына белгілеген оператордың ақпараты. Қай күндері және қай уақыт аралығында келетінін жазбаша растауды сұраңыз, мереке күндері мен ірі көлемді қалдықтарды шығару тәртібін бөлек нақтылаңыз. Кесте еш жерде бекітілмей, телефон әңгімесінде өзгеріп отырса, үй рейстің орындалмағанын дәлелдей алмайды, ал әкімдік орындаушыны дұрыс тексере алмайды.

№ ҚР ДСМ-331/2020 бұйрығымен бекітілген санитариялық қағидалар «жиналуына қарай шығарамыз» деген сөзге қарағанда нақтырақ өлшем береді. 58-тармақ қалдықтарды уақтылы шығаруды талап етеді және олардың контейнерде сақталу мерзімін шектейді: температура 0 °C және одан төмен болса үш тәуліктен, ал температура нөлден жоғары болса бір тәуліктен аспауға тиіс. Бұл жазда толған ыдысты бір тәулік ұстай беруге рұқсат емес. Контейнерлердің есептік көлемі нақты жиналатын қалдыққа сай болуы керек, сондықтан белгіленген мерзімге жетпей толу да кесте немесе сыйымдылық дұрыс емес екенін көрсетеді.

Жергілікті абаттандыру қағидаларында осындай талап бекітілсе, оператор тиеу кезінде жұмысшылары шашып кеткен қоқысқа да жауап береді. Көп өңірде талап тікелей жазылған: тасымалдаушы қызметкерлері төгілген қалдықты дереу жинауға тиіс. Ал көлік келгенге дейін алаңның айналасында жатқан қоқыс алаңды күтіп ұстауға жауапты тараптың міндетіне кіруі мүмкін. Тиеуге дейінгі және одан кейінгі екі сурет бұл дауды екі минутта шешеді.

Үй өз алаңына жауап береді, қалалық маршрутқа емес

ОСИ, басқарушы компания немесе үйді басқаратын өзге тұлға алаңға меншік иелері ортақ мүлік пен аумақты күтіп ұстауды оған қандай көлемде тапсырса, сол көлемде жауап береді. Алаң кондоминиум нысанының шекарасына кірсе, ал контейнерлер үйге тиесілі болса, басқарушы тазалауды, жөндеуді, жабылатын қақпақтарды, қоқыс көлігінің кіруін және жеткілікті ыдыс санын ұйымдастыруға тиіс. Әдетте ол жұмысты мердігерлерге беріп, бекітілген сметадан төлейді, бірақ меншік иелерінің алдында басқару органы жауап береді.

№ ҚР ДСМ-331/2020 бұйрығы қатты жабынды, көлік кіретін жолды және биіктігі кемінде 1,5 м болатын үш жақты қоршауды талап етеді. Контейнерлер қақпақпен жабдықталуға тиіс. Орналастырудың жалпы санитариялық талабы бойынша алаң тұрғын және қоғамдық ғимараттардан, балалар және спорт алаңдарынан, демалыс орындарынан кемінде 25 м қашық болуы керек. Қалыптасқан құрылыс аумағында бұл аралықты сақтау мүмкін болмаса, қашықтықты жергілікті атқарушы орган, санитариялық бақылау, меншік иелері және басқа мүдделі тараптар қатысқан комиссия белгілейді. Контейнерлерді өз бетімен бес метрге жылжыту мұндай шешімді алмастырмайды.

Үй оператор қызметіне немесе қалалық шартқа кірген жұмыс үшін екінші рет төлемеуге тиіс. Сондықтан «аула тазалығына ОСИ жауап береді» деген тұжырым тым жалпылама. Ол белгіленген тасымалдаушы рейсті өткізіп алса, төрағаға толған контейнерді өзі шығару міндетін жүктемейді. Сол сияқты қоқыс шығару шарты үйді өз алаңын тазалаудан, кіреберістегі қарды күреуден немесе сынған қоршауды жөндеуден босатпайды, егер бұл жұмыс үйдің жауапкершілігінде қалса.

Бірнеше үй пайдаланатын ортақ алаңға жазбаша қызмет көрсету тәртібі қажет. Қаптаманы кім тазалайтынын, бұзылған жер туралы кім хабарлайтынын, шығын қалай бөлінетінін және қандай коммерциялық нысандар контейнерлерді қолдана алатынын жазыңыз. Онсыз бір үй аула сыпырушысына ақша төлейді, екіншісі үнсіз қалады, ал жақын дәмхана есепте жоқ қосымша қалдық әкеледі.

Қала жұмыс істейтін жүйеге жауап береді

Әкімдік әр толған контейнерге муниципалдық қызметкер жіберуге міндетті емес, бірақ тұрақты қоқыс шығаруды және орталықтандырылған жүйені ұйымдастыруға жауап береді. Экологиялық кодекстің 365-бабы жергілікті атқарушы органдарға коммуналдық қалдықтар саласындағы тиісті міндеттерді жүктейді, ал 367-бап орталықтандырылған жинауды нарық қатысушыларын конкурс арқылы анықтаумен байланыстырады. Мәслихат қалдықтардың жиналу нормалары мен халыққа арналған тарифті белгіленген тәртіппен бекітеді.

Бұдан қолданбалы қорытынды шығады. Бір рет орындалмаған рейс бойынша алдымен операторға және алаң басқарушысына олардың міндеттері шегінде талап қойылады. Рейстер қайта-қайта орындалмаса, оператор түсініксіз болса, мекенжай қызметпен қамтылмаса, қалалық жердегі контейнерлер үнемі жетпесе немесе маршрут нақты көлемді көтермесе, ТКШ бөліміне не әкімдіктің басқа бейінді органына жүгіну керек. Қала нақты рейсті ғана емес, қызмет көрсету аймағының қалай ұйымдастырылғанын да тексеруге тиіс.

Жергілікті қызмет осындай өтінімдерді қабылдайтын жерде 109 нөмірі ыңғайлы. Мысалы, Қостанайдың ресми тәртібі нақты мекенжайды, қалдық түрін, мәселенің сипаттамасын және байланыс деректерін көрсетуді сұрайды. Бірақ 109 барлық елді мекенде бірдей жұмыс істемейді. Жергілікті байланыс орталығы болмаса немесе өтінім нақты нәтиже шықпай жабылса, eOtinish арқылы қаланың немесе ауданның әкімдігіне, адресат ретінде бейінді ТКШ бөлімін көрсетіп өтініш беріңіз. Санитариялық талап бұзылса, аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау бөлімшесін бөлек адресат етуге болады.

Әкімдіктен жай ғана «мәселені қарауды» сұрамаңыз. Алаң кімге бекітілгенін, қандай негізбен бекітілгенін, қандай кесте қолданылатынын, контейнерлер кімге тиесілі екенін және тіркелген рейс үзілістері бойынша қандай шара қолданылғанын хабарлауды сұраңыз. Мұндай жауапты тексеруге болады. Бақылауды күшейту туралы жалпы сөз маршрутты түземейді.

Шағым бір нақты ақауды дәлелдеуге тиіс

Жақсы өтінімде диспетчер көлік тағайындайтын, ал бақылаушы мерзімді тексеретін дерек болады. Үй чатындағы жиырма хабарлама дұрыс толтырылған бір оқиға карточкасынан әлсіз. Мекенжай өзгермесе де, әр толып кетуді жеке оқиға ретінде тіркеңіз.

  1. Мекенжайды тануға болатын бағдар көрінетіндей етіп алаңның жалпы көрінісін және контейнердің толу деңгейін жақыннан түсіріңіз. Бастапқы файлдың күні мен уақытын сақтаңыз.
  2. Алаң мен контейнердің нөмірін немесе таңбасын, қалдық түрін, қақпақтың жағдайын және кіретін жолдың ашық екенін жазыңыз.
  3. Жоспарланған шығару күнін және кестенің дереккөзін көрсетіңіз. Кесте берілмесе, оны тікелей сұраңыз.
  4. Операторда өтінімді тіркеп, нөмірін, уақытын, арнасын және уәде етілген мерзімді сақтаңыз. Қоқыс алаң шекарасынан асып кетсе, басқарушыға да бірден хабарлаңыз.
  5. Шығарғаннан кейін нәтижені түсіріңіз. Тиеу кезінде шашылған қоқыстың және іргелес аумақтың тазаланғанын бөлек белгілеңіз.

Өтініш мәтіні қысқа болуы мүмкін: «[мекенжай] бойынша, [нөмір] алаңдағы контейнерлер [күні мен уақыты] бері толып тұр. [күнге] жоспарланған шығару орындалмады. Операторға [уақытта] берілген [нөмір] өтінім нақты шығарумен жабылған жоқ. Қоқысты шығаруды, тиеу кезінде шашылған қалдықтарды жинауды, үзіліс себебін және осы мекенжай бойынша қолданыстағы кестені хабарлауды сұраймын». Контейнерлер шынымен жетпесе, санитариялық қағидалардың 58-тармағына сай олардың санын есептеуді тексеру туралы талап қосыңыз.

Мәселе қайталанатын маусымда журналды кемінде бір ай жүргізіңіз. Бағандары қарапайым: мекенжай, контейнер, сурет уақыты, жоспарлы рейс, өтінім нөмірі, нақты шығарылған уақыт, тазалау нәтижесі. Бұл кесте қоқыстың тұрақты шығарылмауын мерекелік уақыттағы бір реттік өсімнен ажыратады, маршруттар арасындағы айырманы көрсетеді және кестені өзгертуді талап етуге негіз береді.

Контейнердің толуы көбіне көліктің келмеуінен басталмайды

Алаң үй инфрақұрылымында
Контейнер алаңы туралы мәліметті ғимараттың басқа нысандарымен бірге инфрақұрылым модулінде сақтаңыз.

Көлік кесте бойынша келіп жүрсе, ал контейнерлер ертерек толса, үйге жүргізушіге тағы бір шағым емес, сыйымдылық есебі керек. Санитариялық қағидалар пайдаланушылар санын, жиналу нормаларын және сақтау мерзімдерін ескеруді талап етеді, ал есептік көлем нақты жиналуға сай болуы тиіс. 2021 жылғы 1 қыркүйектегі № 347 бұйрықпен бекітілген Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің үлгілік қағидалары көлем мен маусымдық әркелкілікті өлшеуді қарастырады. Қағаздағы норма жұма сайын толып тұратын алаңды ақтамайды.

Күрделі жабдықсыз бақылау өлшемін жасаңыз. Қалыпты екі апта бойы әр рейс алдында толу деңгейін, контейнер жанындағы көлемді, ауа райын, мерекелерді және дүкен қалдықтарының пайда болуын белгілеңіз. Пакеттерді жалған дәлдікпен текше метрге айналдырмаңыз. Бірдей шкала жеткілікті: төрттен бір, жарты, төрттен үш, толық, қалдық сыртта. Осыны контейнерлердің саны және атаулы көлемімен салыстырыңыз.

Өлшемнен кейін төрт қалыпты шешім бар: жиі шығару, сыйымдылық қосу, пайдаланушыларды алаңдар арасында қайта бөлу немесе коммерциялық нысанның ағынын ажырату. Таңдау учаске аумағына, санитариялық аралыққа, кіретін жолға және тарифке байланысты. Егер қоқыс көлігі жаңа ыдысты көтере алмаса немесе жаңа орналасу өрт сөндіру көлігінің жолын тарылтса, қоршаудың сыртына тағы бір контейнер қоя салуға болмайды.

Қалдық ең көп шығатын уақытты да тексеріңіз. Дүкендер жабылғаннан кейін қораптарын шығарса, ал көлік таңертең кетсе, құрғақ көлем келесі рейске дейін бүкіл алаңды алып қояды. Картонды бөлек жинау немесе дүкеннің жеке шарты бүкіл үйге қосымша күнделікті рейс қосудан арзанырақ болуы мүмкін. Бірақ үй бір чегі бар пакетке қарап жалға алушыны айыптамай, алдымен қалдық көзін дәлелдеуге тиіс.

Контейнер жанындағы әр зат әдеттегі шығаруға кірмейді

Қалыпты контейнер тиісті фракциядағы ҚТҚ-ға арналған, ал құрылыс, ірі көлемді және қауіпті қалдықтар басқа тәртіпті қажет етеді. Ескі диван, жөндеуден қалған бетон, автокөлік шинасы, аккумулятор және құрамында сынап бар шам әртүрлі міндет туғызады. Оларды контейнер жанына қойса, жоспарлы қоқыс көлігі көлемді физикалық түрде алып кете алмауы немесе маршрутқа кірмейтін затты тиеуден бас тартуы мүмкін. Бұл әрдайым қалыпты шығару рейсінің бұзылғанын білдірмейді.

Жергілікті абаттандыру қағидалары ірі көлемді және құрылыс қалдықтарына арналған орындар мен тәртіпті белгілейді. Көп қалада оларды контейнер алаңында қалдыруға тыйым салынады, ал құрылыс қалдығын меншік иесі арнайы белгіленген орынға өзі шығарады. Экологиялық кодекс коммуналдық қалдықтардың қауіпті құрамдастарын бөлек жинап, мамандандырылған кәсіпорындарға беруді талап етеді. Бір қаланың тәртібін екіншісіне қолданбаңыз: өз елді мекеніңіз бойынша алаңдар тізімін, операторды және қабылдау шарттарын әкімдіктен сұраңыз.

Үй басқарушысы тұрғынға «кез келген қоқысқа айыппұл» деген хабарландыру емес, түсінікті жауап беруі керек. Алаңда немесе үй арнасында төрт тармақты көрсетіңіз: қалыпты контейнерге не тасталады, келісілген кесте бойынша ірі заттар қайда қойылады, жөндеу қалдығын шығаруға қалай тапсырыс беріледі және батареялар, шамдар мен электроника қайда қабылданады. Қалада арнайы схема болмаса, осы олқылықты әкімдікке өтінішпен тіркеңіз. ОСИ төрағасы қала орнына заңсыз жинау орнын ойлап табуға тиіс емес.

Белгісіз адам құрылыс қалдығын қалдырса, уақытын, көлемін және ықтимал көзін тіркеп, содан кейін жергілікті тәртіп арқылы кіреберіс пен алаңды босатуды ұйымдастырыңыз. Кінәліні іздеу санитариялық тазалауды тоқтатпауы керек. Шығындар мен оларды ықтимал өндіріп алу дәлелдермен бөлек қаралады, барлық тұрғынға есептің бір жолымен автоматты түрде бөлінбейді.

Алаң контейнерді жылжытумен емес, құжатпен өзгереді

Шарт пен кесте қолжетімді
Құжаттар модулі ОСИ-ге оператор шартын және қолданыстағы кестені бір жерде ұстауға көмектеседі.

Шешім жерге құқыққа, санитариялық талаптарға, жергілікті қағидаларға және оператордың жұмыс жағдайына сай болса, үй өз алаңын ұйымдастыруды өзгерте алады. Қолданыстағы қоршаудың ішінде контейнер санын көбейту әдетте орнын ауыстырудан оңай. Көшіру, кеңейту, бастырма, құлыпталатын құрылым немесе бірнеше алаңды біріктіру меншік иелерінің шешімін, сметаны, келісімдерді және маршрут схемасын өзгертуді қажет етуі мүмкін.

Дауыс беруге дейін жұмысқа жарайтын техникалық қорытынды алыңыз: учаске шекарасының схемасы, қазіргі қашықтықтар, кіретін жолдың ені мен бұрылу радиусы, контейнерлердің тиесілігі, жиналатын көлем, оператор ұсыныстары және әр нұсқаның бағасы. 25 м санитариялық аралықты жиналыс шешімімен айналып өтуге болмайды. Қалыптасқан құрылыс үшін санитариялық қағидалардың 56-тармағында көзделген комиссиялық тәртіп қажет. Осы негізсіз хаттама шығын туғызады, бірақ заңды орын бермейді.

Жиналысқа нақты шешім шығарыңыз. Онда алаңның мекенжайы мен схемасы, жұмыстар тізімі, ақша көзі, бағаның шекті мөлшері, шарттарға жауапты адам, мерзім және қабылдау тәртібі болуы керек. Алаңды бірнеше үй пайдаланса, шығындар мен қызмет көрсету туралы келісім жобасын тіркеңіз. Алаң қаланыкі болса, үй өз нұсқасын ұсынып, дәлел жинай алады, бірақ бөтен жер мен контейнерлерді өзінікіндей басқара алмайды.

Алаңды құлыптауды жақтайтындар бөгде қоқыс тоқтайды дейді. Кейде бұл көмектеседі, бірақ құлып жаңа қауіп тудырады: қоқыс көлігі әр рейсте сенімді кіре алуы керек, шұғыл тазалау бір адамға тәуелді болмауы тиіс, ал тұрғындар пакеттерді есік алдына қалдыра бастайды. Алдымен кіру тәсілін оператормен келісіп, оны сынақ режимінде бір апта тексеріңіз.

Қолжетімсіз контейнер талаптың адресатын өзгертеді

Оператор алаңға қауіпсіз жету мүмкін болмаса, көлікке немесе адамға тәуекел етуге міндетті емес, бірақ бас тарту нақты кедергіге негізделуі керек. Тұраққа қойылған көлік, жабық қақпа, тазаланбаған қар, мұз, жабындағы шұңқыр және тым тар бұрылыс әртүрлі тараптың жауапкершілігіне жатады. Жүргізушінің уақыты, суреті және кедергі тұрған жері көрсетілмеген «жол жабық болды» деген сөзі маршрут орындалды деуге тым қолайлы сылтау.

Кіретін жол кондоминиум аумағынан өтсе, басқарушы оны тазалау мен ашық ұстауды күтіп ұстау регламентіне енгізуі керек. Тазаланатын жолдың енін, бұрылатын орынды, жұмыс уақытында көлік қоюға тыйымды және қақпаны ашатын адамды көрсетіңіз. Жүйені төрағадағы жалғыз пультке байламаңыз: экипаж ауысқанда да, рейс үзілгеннен кейін жоспардан тыс көлік келгенде де операторға жол ашық болуы қажет.

Кедергі қалалық жолда немесе ортақ аумақта болса, басқарушы оны тіркеп, өтінімді әкімдік арқылы жол иесіне немесе бейінді коммуналдық қызметке береді. Қоқыс көлігі сол учаскесіз өте алмайды деген себеппен үй бөтен аумақты өз ақшасына тазалауға міндетті емес. Бірақ толған контейнерлердің жанында жауапты күтіп отыруға да болмайды: оператордан кіреберіс ашылғаннан кейін уақытша тиеу орнын немесе қосымша рейсті келісуді сұрап, келісімді өтінім нөмірімен бекітіңіз.

Әр бас тартуды уақыты бойынша талдаңыз. Сағат 9:00-де түсірілген автокөлік оның 6:30-да қоқыс көлігіне жолды жапқанын дәлелдемейді. Оператордан қызмет көрсетуге әрекет жасалған уақытты, маршрут нөмірін және экипаж белгісін сұрап, заңды түрде қолжетімді болса, аула камерасы, қақпа журналы немесе кезекшінің суретімен салыстырыңыз. Тұрғындардың көлік нөмірлерін ортақ чатта үкім ретінде жарияламаңыз. Әуелі фактіні анықтап, сақтауға болатын жұмыс уақытын ұсыныңыз.

Алаңды қайта салғанда сметаны бекітпей тұрып қолданыстағы оператор өкілін тексеруге шақырыңыз. Ол контейнерді ілу түрін, бастырма биіктігін, қақпа қанатын, еңісті, тоқтайтын орынды және шығу траекториясын тексеруі керек. Оператордың қолы құрылыс және санитариялық келісімдерді алмастырмайды, бірақ сызбаға сай келетін, алайда көлік кіре алмайтын жаңа алаңға ақша жұмсаудан сақтайды.

Дүкендер мен көрші үйлердің үлесін шамамен есептеуге болмайды

Алаңды бірнеше үйдің тұрғындары және кіріктірілген үй-жайлар пайдаланса, оның көлемі нақты пайдаланушылар мен белгіленген нормалар бойынша есептеледі, ал шығын құжатқа сай бөлінеді. Қорап толған бір контейнер бүкіл мәселені дүкен туғызғанын дәлелдемейді. Маршрут базасына кірмей қалған көрші кіреберіс немесе жалға алушылар да осындай нәтиже береді.

Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің үлгілік қағидалары тұрғын үй қоры мен тұрғын емес нысандарға бөлек есептік бірліктер белгілейді. Сондықтан тіркелген тұрғындар санына ғана негізделген есеп азық-түлік дүкені, дәмхана және кеңселер жанындағы ортақ алаңды сипаттамауы мүмкін. Оператордан тұрғындардың дербес деректерінсіз алаңға бекітілген мекенжайлар мен нысан санаттарының тізімін сұраңыз. Оны нақты кіреберістермен, шарттармен және жауапкершілік шегі актілерімен салыстырыңыз.

Екі үй үшін пайдалану құқығы, күтіп ұстау шығынының үлесі, апаттық толудан кейін тазалау тәртібі, өтінімге жауапты адам және контейнер санын өзгерту рәсімі көрсетілген келісім жасаңыз. Бұл бір төрағаны көрші ОСИ-дің басшысы ету әрекеті емес, шаруашылық құжат. Әр тарап өз меншік иелері алдындағы жауапкершілігін сақтайды, ал оператор алаң бойынша бір түсінікті диспетчерлік байланыс алады.

Коммерциялық нысан орталықтандырылған жүйені қолдануы немесе жеке шарт жасап, өз контейнерін ұстауы мүмкін. Мұны жергілікті схема мен құжаттардан тексереді. Оның қалдығы үй контейнерлеріне есепке алынған көлемсіз үнемі түссе, үй-жай иесіне суреті бар акт және дұрыс схема рәсімдеу туралы ұсыныс жіберіңіз. Құжаттарды тексермей құлып салу және жұрт алдында дауласу көбіне қораптарды алаңнан қақпа алдына ғана көшіреді, көлемді азайтпайды.

Бірлескен бақылау өлшемі өзара айыптаудан жақсы. Үйлердің, оператордың және коммерциялық нысанның өкілдері рейске дейін толу деңгейін белгілейді, пакеттерді ашпай, тек көрінетін ірі фракцияларды қарайды және қысқа актіге қол қояды. Нәтижеге қарай бекітуді, шығару жиілігін, контейнер санын немесе картон тәртібін өзгертеді. Оператор алаңды пайдаланушылар құрамын ашудан бас тартса, бұл мәліметті орталықтандырылған жүйені ұйымдастырушы әкімдіктен сұраңыз.

Есепсіз бөтен қалдық ағыны үшін үйдің тұрақты қосымша төлеміне келіспеңіз. Тараптар құжаттарды түзеткенше уақытша қосымша рейс санитариялық жағынан орынды шара болуы мүмкін, бірақ шешімде мерзімі мен төлем көзін көрсетіңіз. Әйтпесе апаттық шара меншік иелерінің әдеттегі шығыс бабына білінбей айналады.

Басқару ауысқанда қоқыс инфрақұрылымын «бар күйінде» қабылдауға болмайды

Жаңа ОСИ-ге диспетчерлік қызмет
ОСИ оператормен жұмысын құрып жатқанда, жеке бэк-офиссіз өтінім қабылдау жүйесін алады.

Жаңа ОСИ төрағасы немесе басқарушы компания бұрынғы ПИК ештеңе сипаттамаса да, қоқыс инфрақұрылымын жеке нысан ретінде қабылдауы керек. Әр алаңды күндіз оператор өкілімен бірге қарап шығыңыз: жерге құқықты, контейнер саны мен көлемін, таңбасын, иесін, қақпақтар мен дөңгелектердің жағдайын, жабынды, қоршауды, жарықты, кіретін жолды, тазалауды және кестені тексеріңіз. Ақауларды күні көрсетілген суретпен және актімен тіркеңіз.

Шарт пен нақты маршрутты бөлек салыстырыңыз. Шартта төрт контейнер көрсетіліп, орнында үшеуі тұруы мүмкін, ал қоқыс көлігі алаңды екі мекенжайға ортақ деп қабылдайды. Бұл айырмашылықтар рәсімделмейінше, шоттар, шағымдар және статистика әртүрлі нысанға қатысты болады. Әкімдіктен алаңдар тізілімін, оператордан мекенжайлардың бекітілуі туралы жазбаша растау сұраңыз.

Жаңа тұрғын үй кешенін бергенде құрылыс салушы алаңның жобалық шешімі мен нақты орындалуын көрсетуге тиіс, ал болашақ басқарушы таңдалған қоқыс көлігі шынымен кіріп, бұрыла алатынын тексереді. Қақпасы тар әдемі қоршау күнделікті жұмысқа жарамсыз болуы мүмкін. Ақаулар тізімі, оларды жою мерзімі және уақытша қоқыс шығару схемасын төлейтін тарап көрсетілмей актіге қол қоймаңыз.

QABAT жүйесінде тұрғындардың қолданба, WhatsApp, Telegram, телефон және QR-код арқылы берген өтініштерін бір диспетчерлік тарихқа біріктіруге, ал алаң туралы мәліметті үй инфрақұрылымымен бірге сақтауға болады. Бұл жауапкершіліктің заңдық шегін өзгертпейді, бірақ оператор мен әкімдікке бір мекенжайдағы үзілістердің қайталанатынын көрсетуге көмектеседі.

Таза алаң тексерілетін үш міндетке сүйенеді

Тұрақты жүйе тексеруге болатын үш міндетке сүйенеді: оператор рұқсат етілген қалдықтарды бекітілген кестемен шығарады, алаңға қызмет көрсететін тарап оны күтіп ұстап, жолды ашады, ал әкімдік орталықтандырылған жүйедегі ақауды түзетеді. «Бәріне үй жауап береді» немесе «бұл қаланың мәселесі» деген сөз орындалмаған нақты жұмысты жасырады.

Әр тараптан бір құжат сұраңыз: оператордан кесте мен мекенжайдың бекітілуін, басқарушыдан тиесілік актісі мен тазалау регламентін, әкімдіктен алаңдар схемасы мен нарық қатысушысы туралы мәліметті алыңыз. Оларды нақты қоқыс шығарудың бір апталық журналымен салыстырыңыз. Құжаттар бір-біріне қайшы келсе, алдымен тізілім мен шартты түзетіңіз, әйтпесе өтінімдер қағаз жүзінде жабыла береді.

Толған контейнерді бүгін тазалау керек, сондықтан жедел өтінімді бірден беріңіз. Бірақ үшінші бірдей ақаудан кейін оны кездейсоқ жағдай деп рәсімдеуді тоқтатыңыз. Дәлел көрсеткен жүйе бөлігін өзгертуді талап етіңіз: маршрутты, сыйымдылықты, пайдаланушылар құрамын, кіретін жолды немесе ірі көлемді қалдықтар тәртібін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Қоқыс контейнерлері толып кетсе, қайда қоңырау шалу керек?

Алдымен қоқыс шығару операторында өтінімді тіркеп, қалдық алаңға шығып кетсе, үй басқарушысына хабарлаңыз. Рейс қайта орындалмаса немесе оператор белгісіз болса, жұмыс істейтін жерде 109 байланыс орталығына не eOtinish арқылы әкімдіктің бейінді бөліміне жүгініңіз.

ОСИ төрағасы толған контейнерді шығаруды өзі ұйымдастыруға міндетті ме?

Төраға шарттар мен үй мүлкін күтіп ұстауды ұйымдастырады, бірақ рейсті өткізіп алған белгіленген оператордың жұмысын атқаруға тиіс емес. Мұндай жағдайда ол бұзушылықты тіркейді, өз аумағының санитариялық жағдайын қорғайды және тасымалдаушыдан міндетін орындауды талап етеді.

Контейнер айналасындағы қоқысты кім жинауға тиіс?

Жауап қоқыстың қашан пайда болғанына және алаңның кімге тиесілі екеніне байланысты. Тиеу кезінде шашылған қалдықты жергілікті қағидалар бойынша әдетте тасымалдаушы жинайды, ал өз алаңын тұрақты тазалауды оның иесі немесе қызмет көрсететін ұйым ұйымдастырады.

Қазақстанда ҚТҚ қаншалықты жиі шығарылуға тиіс?

Нақты кесте белгілі бір аймақ пен шартқа бекітіледі, бірақ санитариялық қағидалар сақтау мерзімін шектейді: температура нөлден жоғары болса бір тәуліктен, ал 0 °C және одан төмен болса үш тәуліктен аспайды. Контейнер бұдан ерте толса да шара қажет, өйткені сыйымдылық нақты жиналатын көлемге сай болуы керек.

Аулаға тағы бір контейнер қоя салуға бола ма?

Алаң үйге тиесілі, орын санитариялық және өрт қауіпсіздігі талаптарына сай, ал оператор жаңа ыдысқа қызмет көрсете алса, болады. Қалалық алаңға, учаске шекарасынан тыс кеңейтуге немесе кіретін жолды өзгертуге келісім және схеманы жаңарту қажет.

Контейнер алаңының кімге тиесілі екені белгісіз болса не істеу керек?

Әкімдіктен алаңдар схемасы мен бекітілген оператор туралы мәліметті, үй басқарушысынан учаске құжаттары мен жауапкершілік шегі актілерін сұраңыз. Белгілі бір аула сыпырушысының алаңды бұрыннан тазалайтыны меншік құқығын дәлелдемейді.

Қоқыс көлігі құрылыс қалдығын немесе ескі жиһазды алмауы мүмкін бе?

Иә, ҚТҚ-ның қалыпты рейсі жергілікті қағидалар құрылыс немесе ірі көлемді қалдыққа жатқызған заттарды алуға міндетті емес. Әкімдіктен бөлек тәртіпті біліп, мұндай заттармен контейнерге кіретін жолды жаппаңыз.

Иіс пен алаңдағы санитариялық талаптардың бұзылуына қайда шағымдануға болады?

Алаңға қызмет көрсететін тарапқа өтінім беріп, сурет, мекенжай, күн және сипаттама тіркеңіз. Нәтиже болмаса, eOtinish арқылы әкімдікке және аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау бөлімшесіне жүгініңіз.

Контейнер алаңын жөндеуге кім төлейді?

Нысан кімнің балансында немесе меншігінде болса, сол тарап төлейді, не міндет шартпен берілген тарап төлейді. Жұмысты үй сметасына қоспай тұрып, жер құжатын, контейнерлердің тиесілік актісін және жергілікті қағидаларды тексеріңіз.

Оператор кестені үнемі бұзатынын қалай дәлелдеуге болады?

Жоспарлы рейске дейін және одан кейін сурет түсіріп, уақытты, контейнер нөмірін, өтінім нөмірін және нақты шығарылған уақытты журналға жазыңыз. Бірнеше апта бойы бірдей рәсімделген оқиғалар күні жоқ жалпы шағымнан әлдеқайда күшті.